توطئهها و اظهار عداوت انجام دادند كه در نتيجه خدا هم عذاب بزرگ شكست تاريخى بدر را متوجه آنها نمود .
و نيز آن عذاب به خاطر اين است كه خدا شنوا و داناست . يعنى شنوا به دعا و درخواست مؤمنان دربارهء آنها و دانا به مظلوميتشان است .
كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ
اين آيه تكرار آيهء سابق است با اندكى اختلاف ، به خاطر بيان شدت طغيان خاندان فرعون و طوايف پيش از آنها ، از قوم نوح و هود و صالح و شعيب و لوط كه همه آيات پروردگارشان را ، يعنى آيات كتاب تدوينى او و نشانههاى تكوينى او را تكذيب و انكار كردند .
فَأَهْلَكْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ وَكُلٌّ كَانُوا ظَالِمِينَ
يعنى : پس ما آنها را به خاطر گناهانشان هلاك كرديم و خاصه خاندان فرعون را كه همه را در آب غرق نموديم و همهء آنها ستمكار بودند ، يعنى ستم به خدا با انكار توحيد و كتابهاى آسمانى او ، و ستم به پيامبران مرسل با تكذيب نبوت و رسالتشان ، و ستم به شريعت با مخالفت احكام آن ، و ستم به خودشان با بدترين قسم از ستم ، و ستم به نسل آيندهء خود در امتداد طولانى تاريخ .
إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَايُؤْمِنُونَ « 55 » الَّذِينَ عَاهَدتَّ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَايَتَّقُونَ « 56 » فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِم مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ « 57 » وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ إِنَّ اللّهَ لَايُحِبُّ الْخَائِنِينَ « 58 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 223
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٢٣