مشروط است كه آنها از بنىهاشم باشند .
پس حاصل مفاد آيه تا اينجا اين است كه خمسِ موارد مذكور ابتداءً ملك حقيقى خداوند است ، سپس خداوند آن را به رسول خود به ملاك امامت واگذار كرده كه نخست او كه داراى والاترين مقام امامت و ولايت بر جامعهء بشرى است تملّك و تصرف نمايد و چون او به حضرت حق پيوندد ذوىالقرباى دوازدهگانهء معصوم و منصوبِ او به ترتيب مالك و متصرف شوند .
و نيز بايد دانست مراد از « سبيل » در « ابنالسبيل » اعم است از سبيل و راه خارجى قابل پيمودن با مركب ، و راه معنوى يعنى مقاصد مختلفى كه انسان بهسوى آنها حركت مىكند ، زيرا استعمال سبيل در اين كتاب كريم در خصوص راه حسّى ، نادر است . پس آيه شامل مىشود سادات مسافر راه را كه توشه و زادشان ته كشيده و كسانى را كه مشغول تحصيل علم دين از اصول و فروع و حديث و مقدمات آنها هستند و هزينهء اشتغال ندارند و نيز كسانى را كه مشغول علوم ديگرند از فنون مختلفى كه قوام اسلام و زندگى مسلمين در آن است .
إِن كُنتُمْ آمَنتُم بِاللَّهِ وَمَا أَنْزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ
خطاب به مسلمين است دربارهء اينكه نبايد از تمليك خمس غنائم به پيامبر و ذىالقربى ناراحت شوند و طمع كنند كه همه در ميان خودشان قسمت شود .
معناى آيه : اگر شما به خدا گرويدهايد و به آنچه بر بندهء خود محمد صلى الله عليه و آله در روز فرقان در آن روز كه دو گروه با هم درگير شدند نازل نموديم ، ايمان آوردهايد . پس بايد متوجه حكم مزبور باشيد و به شكرانهء آن تسليم آن گرديد ، و خدا بر همه چيز تواناست .
مراد از « يوم الفرقان » و « يوم التقى الجمعان » روز بدر است كه خدا در آن روز به طور اعجاز روشن ميان حقّ و باطل و مؤمن و مشرك به وسيلهء انزال فرشتگان و تقويت دلهاى مؤمنان و القاى رعب در دلهاى مشركان و نصيب كردن پيروزى به مؤمنان ، جدايى افكند .
بايد دانست كه در ذيل آيهء اول اين سوره گفته شد كه در جنگ بدر پس از پيروزى مسلمين و حيازت غنائم و اسرا ، آياتى از اين سوره در سه مرحله نازل شد : 1 - تحليل
تفسير روان (فارسى) — صفحة 211
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢١١