هدف و مذهب و مسلك تقسيم كرديم كه هر گروهى در قطعهاى از زمين زندگى مىكنند ، برخى از آنها قومى صالحاند و برخى غيرصالح يا پايينتر از آنها .
مراد بيان حال يهود از آغاز تا زمان نزول اين آيات از نظر ايمان و كفر است كه صالحان عبارتاند از مؤمنان و عاملان به تورات تا زمان عيسى ، و پايينتران منكران عيسى و انجيلاند ، و پايينتر از آنها منكران عيسى و محمد صلى الله عليه و آله اند .
و ممكن است تقسيم به لحاظ اعمال و رفتار آنها باشد مانند نيكوكارانشان در هر عصرى و طغيانگران در ظلم و كشتن پيامبران و شنوندگان دروغ و ربا و رشوهخواران در هر زمان . و ممكن است اشاره باشد به آنچه در روايات آمده كه فرقهء يهود به هفتاد و يك فرقه متفرق شدند .
وَبَلَوْنَاهُم بِالْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئَاتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ
يعنى : و ما آنها را در طول تاريخ ممتدّشان به انواع حسنات و سيّئات آزمايش نموديم .
« حسنات » خوشىهاى زندگى مانند تندرستى ، اولاد بسيار ، اموال فراوان و امنيت محيط است ، و « سيّئات » بدىها و ناراحتىهاست مانند بيمارى ، فقر و مسكنت ، ناامنى ، قحطى و غيره . اين امور را پيش آورديم شايد به سوى حق بازگردند . يعنى حسنات سبب بيدارى و انگيزهء سپاسگزارى ، و سيّئات سبب تنبّه و توبه و پشيمانى باشد .
فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتَابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هذَا الْأَدْنَى وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِن يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِثْلُهُ يَأْخُذُوهُ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِيثَاقُ الْكِتَابِ أَن لَايَقُولُوا عَلَى اللّهِ إِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوا مَا فِيهِ وَالدَّارُ الآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ « 169 » وَالَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِالْكِتَابِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ إِنَّا لَانُضِيعُ أَجْرَ الْمُصْلِحِينَ « 170 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 144
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٤٤