خدا هم طبق قدرت و حكمت اگر بخواهد عذاب مىكند و گرنه مىبخشد . و لكن رحمت طبق اقتضاى ذات اوست و همهء اجزاء عالم وجود در اين مرحله يكسانند چنان كه قدرت خدا و علم او نيز وسعت دارد و فراگير همهء ذرات عالم هستى است و بالاتر از همه ذات اقدس است كه بر همه چيز احاطه دارد .
فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَهُم بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ
يعنى : به زودى رحمت خود را دربارهء كسانى كه تقوا پيشه مىكنند و زكات مىپردازند و براى كسانى كه به آيات ما ايمان مىآورند خواهم نوشت و مقرر خواهم داشت .
مراد از نوشتن و مقررداشتن در آينده ، اعطا و اجراى رحمت در آخرت است كه شامل حال همهء نيكان اهل آخرت مىشود . و ممكن است مراد مقرر داشتن رحمتهاى خاص خود در دنيا براى بنى اسرائيل در آيندهء زمان وعده باشد . و مراد از زكات در اين آيه ماليات معروف حكومت اسلامى نيست كه بر هشت قسم از اموال بسته شده و در نُه قسم از موارد صرف مىگردد ، زيرا اين سوره مكّيه است و آن زكات در مدينه تشريع شده است ، بلكه ظاهراً حقّ مالى انسانى است كه طبق سنّت جاريه ميان عقلا در مجامع بشرى و همهء ملل به اقتضاى نوع دوستى و عواطف فطرى جارى بوده است .
الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوباً عِندَهُمْ فِي التَّورَاةِ وَالْإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُم بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُوْلئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ « 157 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 130
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٣٠