گروندهايد ، زيرا لازمهء ايمانِ به كل ايمانِ به اجزاء است .
وَمَا لَكُمْ أَلَّا تَأْكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللّهِ عَلَيْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَكُم مَاحَرَّمَ عَلَيْكُمْ إِلَّا مَااضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ وَإِنَّ كَثِيراً لَيُضِلُّونَ بِأَهْوَائِهِم بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِينَ « 119 »
تفسير :
وَ مَا لَكُمْ أَلَّا تَأْكُلُواْ مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ قَدْ فَصَّلَ لَكُم مَّاحَرَّمَ عَلَيْكُمْ
يعنى : و شما را چه شده است كه از آنچه نام خدا بر آن برده شده نمىخوريد ، در حالىكه آنچه را كه بر شما حرام كرده براى شما تفصيل داده است ؟
ظاهر اين آيه و آيهء قبل و بعدش اين است كه سخن در حلّيّت و حرمت ذبايح است ، و مراد از آنچه تفصيل داده آيهء 145 اين سوره است : قُل لَّآأَجِدُ فِى مَآ أُوحِىَ إِلَىَّ مُحَرَّماً عَلَى طَاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّآ أَن يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَماً مَّسْفُوحاً أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقاً أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ و يا آيهء 115 از سورهء نحل است : إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنزِيرِ وَ مَآ أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ كه در هر دو آيه محرّماتِ حيوانات قابل تذكيه ذكر شده يعنى « ميته » به نحو عموم ، و خصوص حيوانى كه وقت تذكيه نام غير خدا بر آن برده نشده است . پس حاصل آيه اين است : پس از آن كه خداوند محرّمات از حيوانها را براى شما ذكر كرده - يعنى ميته به همهء اقسامش - چرا غير آنها را كه مُذَكّاها و حيوانهايى است كه نام خدا بر آنها ذكر شده ، نمىخوريد ؟
و اگر گفته شود كه « ما فصّل عليكم » نمىتواند اشاره به دو آيهء مذكور باشد ، زيرا آيهء انعام بعد از اين آيه نازل شده و سورهء نحل هم معلوم نيست پيش از انعام باشد . جواب اين است كه آياتِ يك سوره گاهى تقدّم و تأخّر در نزول دارند ، و سورهء نحل هم ظاهراً پيش از انعام نازل شده است . و توهّم نشود كه مراد از « ما فصّل عليكم » آيهء 3 از سورهء مائده است ، زيرا اوّلًا مائده پس از انعام نازل شده بلكه آخرين سورهء مدنى قرآن است و اين سوره مكّى
تفسير روان (فارسى) — صفحة 443
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٤٣