وَ مَا جَعَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً
[ به مقدسات ديگران بد نگوييد ]
يعنى : و ما تو را بر آنها نگهبان نكرديم كه دين آسمانى را به اجبار در دل آنان جاى دهى ، زيرا اين عمل در اختيار غير خدا نيست ؛ و يا احكام شريعت را به شمشير در ميان آنها پياده كنى كه آن نيز از وظايف ولايت و امامت بر جامعه است كه عندالاقتضا قيام كند ؛ و يا آنها را در مقابل كفر و طغيانشان در دنيا و آخرت كيفر دهى كه آن هم از شئون ربوبيت خداوند است .
وَ مَآ أَنْتَ عَلَيْهِم بِوَكِيلٍ
يعنى : و هرگز تو متكفّل امور دنياى آنها هم نيستى .
وَلَاتَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ فَيَسُبُّوا اللّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ كَذلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ « 108 »
لغت و اعراب :
سَبَّهُ - از باب نَصَر - : دشنام رنجآور گفت او را . عَدا عليه - از باب نَصَر - : ظلم كرد بر وى ، عَدا قدرَه : از حدّ خود تجاوز كرد . الّذين يدعون مراد از « الذين » بتها و فاعل « يدعون » كفّار است به تقدير « يدعونهم » .
تفسير :
وَ لَاتَسُبُّواْ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ
آيه خطاب به مسلمين و در مقام بيان حكم ادبى و اخلاقى است كه هر انسانى بايد محترمات ديگران را رعايت كند و هتك ننمايد تا محرّمات خودش مصون بماند .
معناى آيه : اى مؤمنان ، هرگز كسانى را كه مشركان ، آنها را به جز خدا و به جاى او مىخوانند - يعنى به عنوان ربوبيت و براى شفاعت و درخواست حاجت ، آنها را