وَخَلَقَهُمْ
يعنى : و اين در حالى است كه همهء آنها را خدا آفريده است و چگونه ممكن است مخلوقِ عاجز ، شريك خالق مقتدر باشد ؟ !
وَ خَرَقُواْ لَهُ بَنِينَ وَ بَنَاتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَى عَمَّا يَصِفُونَ
يعنى : و نيز آنها پسران و دخترانى را بدون هيچ علم و دانشى بلكه از روى افترا و دروغ شريك خدا ساختند ، و خدا منزه است در كمال تنزّه و قداست ، و برترى دارد از توصيف آنها ، يعنى از آن كه توصيف مىكنند كه مثلًا بتها شريك او هستند ، او فرزند اتّخاذ كرده ، فرشتگان دختران او هستند ، ارتباط نَسَبى با اجنّه دارد ، يكى از سه خداست ، در عيسى حلول كرده و به شكل او متجسّد شده است .
بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ
يعنى : او آفرينندهء ابتكارى آسمانها و اين زمين است . هر دو را در مدت شش روز با همهء عظمت و بزرگى و اتقان صنع در مجموع و ذرات اجزاى آنها و كيفيت و كمّيت اعجابانگيز و محيّرالعقول ، از نو و به نحو ابتكار و بدون پيروى از كار شخصى و تبعيت از همانند و مثالى پديد آورده است .
أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَ لَمْ تَكُن لَّهُ صَاحِبَةٌ وَ خَلَقَ كُلَّ شَىْءٍ وَ هُوَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ
يعنى : چگونه و از كجا براى او فرزندى باشد در حالى كه او را همسرى نبوده است . يعنى واجبالوجود همسر واجبالوجود لازم دارد تا فرزندى واجبالوجود بياورد ، و تعدد واجبالوجود محال است . و نيز او همهء موجودات را از كتم عدم آفريده ، پس چگونه مخلوقى ممكن مىتواند فرزند خالقى واجب باشد ؟ ! و او دانا به همه چيز و به استحالهء اين امور است .
ذلِكُمُ اللّهُ رَبُّكُمْ لَاإِلهَ إِلَّا هُوَ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ فَاعْبُدُوهُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ « 102 » لَاتُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَارَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ « 103 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 428
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٢٨