مىدهيم هرچند مراتبشان مختلف و پاداشها متفاوت است .
وَ زَكَرِيَّا وَ يَحْيَى وَ عِيسَى وَ إِلْيَاسَ كُلٌّ مِّنَ الصَّالِحِينَ
اينها عطفاند به داود ، يعنى : و نيز هدايت نموديم زكريا را كه از اولاد سليمان بود و پس از كشته شدن فرزندش كشته شد . و يحيى فرزند زكريا و عيسى و الياس را كه گفته مىشود پسر برادر موسى و هارون بوده ، كه هريك از آنان از نيكان درجه بالا و صالحان ما فوق بودند .
و ذكر عيسى بن مريم در اين آيه از ذرّيّه و اولاد ابراهيم يا نوح دليل اين است كه فرزند از ناحيهء دختر نيز ذرّيّه و اولاد است و خدشه كردن در اين كه حسن و حسين عليهما السلام از فرزندان پيامبر اسلاماند ، باطل و ناشى از تعصّب جاهلى است .
وَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطاً
يعنى : و هدايت كرديم از اولاد نوح ، اسماعيل فرزند ابراهيم را كه جدّ اعلاى پيامبر اسلام است و بدين جهت از اسحاق فرزند ابراهيم جدّ بنىاسرائيل ، جدا ذكر شده .
و اليسع را كه گفته شده الفْلامش زايد و او فرزند اخطوب است و در قرآن يادى از او جز در اينجا نشده است . و يونس و لوط را ، و ذكر لوط در اين آيه قرينه است بر اين كه مرجع ضمير مجرور « مِن ذرّيّته » نوح است نه ابراهيم ، زيرا لوط از اولاد ابراهيم نبود بلكه خواهرزادهء او بود .
وَكُلّاً فَضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ
يعنى : و هريك از نامبردگان را بر همهء جهانيان عصر خود برترى داديم .
وَ مِنْ ءَابَآئِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ وَ إِخْوَانِهِمْ
اين كلمات عطفاند به كلمهء « كلًاّ » در آيهء پيشين كه مفعول « فضّلنا » است و « من » تبعيضيه است . يعنى : و نيز ما تفضيل و برترى بخشيديم برخى از پدران و اولاد و برادران پيامبران فوق را ، يعنى آنهايى را كه مرتبهء والاى نبوت و احسان و صلاحيت را داشتند .
وَ اجْتَبَيْنَاهُمْ وَ هَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ
هر دو فعل عطفاند به « فضّلنا » در آيهء قبل . يعنى : و نيز آنها را از ميان مردم برگزيديم و انتخاب نموديم و بهسوى راهى راست هدايت كرديم . يعنى انتخاب كرديم به نبوت و
تفسير روان (فارسى) — صفحة 409
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٠٩