اعمال زشت و حرام را در نظر آنها به گونهاى جلوه مىداد كه آنها را بر اسلام و طاعت خداوند ترجيح دهند و انتخاب كنند .
فَلَمَّا نَسُواْ مَاذُكِّرُواْ بِهِ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَابَ كُلِّ شَىْءٍ
يعنى : پس چون آنها با سختىها و شدايد آزمايشى بيدار نشدند و آنچه را كه بدان تذكر داده شدند فراموش نمودند ، يعنى دين و احكام الهى را عملًا ترك كردند ، ما هم به عنوان « استدراج » درهاى همه چيز را به روى آنها گشوديم ، يعنى همهء خيرات دنيا را از مال و اولاد و صحّت جسم و رفاه زندگى و ارزانى و امنيت ، به وسعت به آنها داديم .
حَتَّى إِذَا فَرِحُواْ بِمَآ أُوتُواْ أَخَذْنَاهُمْ بَغْتَةً فَإِذَا هُم مُّبْلِسُونَ
يعنى : تا آن گاه كه به آنچه به آنها اعطا شده بود شادمان گشتند - به نحوى كه از قيد تكليف بيرون رفتند و به دنيا دل بستند و تكيه كردند و از شيطان و هوا پيروى نمودند - آنها را به ناگاه گرفتيم ، يعنى گرفتار عذاب كرديم ، پس ناگهان همه وامانده و نوميد از رحمت و نجات شدند .
فَقُطِعَ دَابِرُ الْقَوْمِ الَّذِينَ ظَلَمُواْ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
يعنى : پس در نتيجه ، ريشهء گروهى كه ستم كردند بريده شد ، نظير انقطاع ريشهء قوم نوح به طوفان ، و قوم هود به سنگباران ، و فرعونيان به غرق در نيل ، و همانند اغلب هلاك شدگان دستهجمعى تاريخ به وسيلهء زلزله و سيل و و با و طاعون و غيره . و سپاس از آنِ خداست كه پروردگار جهانيان است .
در ذكر اين جملهء اخير ، تعليم اين مطلب است كه بايد براى نابودى هر گروه ستمكار ، خدا را سپاس گفت و از عظمت و قدرت و انتقامش از ظالمان ياد كرد و شكر نمود .
قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلَى قُلُوبِكُم مَنْ إِلهٌ غَيْرُ اللّهِ يَأْتِيكُم بِهِ انظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الآيَاتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ « 46 » قُلْ أَرَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ « 47 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 373
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٧٣