وَ مَا تَأْتِيهِم مِّنْ ءَايَةٍ مِّنْ ءَايَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كَانُواْ عَنْهَا مُعْرِضِينَ
[ رفتارو كيفرتكذيبگران ]
يعنى : و براى آنها هيچ آيه و نشانهاى از آيات پروردگارشان نمىآيد مگر آن كه روى عادت ديرينه از آن رويگرداناند . اين سوره مكّى است و اين آيه و آيهء 46 سورهء يس دربارهء مشركان است . و مراد از « آيات » در اين مقام ، منطق رساى پيامبر و سورهها و آيات كتاب آسمانى او و اخبارات اعجازى و معجزههاى تكوينى و خاصه شقّ القمر و مانند آنهاست كه همه ، نشانههاى صدق پيامبر و حقّانيت كتاب و شريعت اوست . و ممكن است شامل آيات تكوينى ديگر نيز باشد . يعنى پس از تنبيه عقول و توجيه افكار آنها به سوى آيات آفاقى و انفسى ، طبعاً همهء آن آيات آياتى است كه برايشان از جانب خدا آمده و تام و كاملاند ، و آنها از روى عناد اعراض مىكنند .
فَقَدْ كَذَّبُواْ بِالْحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمْ
پس حقيقت اين است كه آنان حق را هنگامى كه بهسوى آنها آمد تكذيب و انكار كردند . يعنى : در نتيجهء اعراض از آيات ، مطلق حق ، را اعمّ از كلام يا معجزات ديگر ، تكذيب نمودند ، و يا قرآن را كه حقّ مطلق است انكار كردند .
فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنبؤُاْ مَا كَانُواْ بِهِ يَسْتَهْزِءُونَ
يعنى : پس به زودى خبرهاى حقايقى كه بدان استهزا مىكردند ، به آنها مىرسد . مراد از خبرها وعدههاى عذاب دنيوى و شكست آنها ، و وعدههاى عذاب اخروى است كه خداوند خبر مىداد و به تدريج به وقوع پيوست ، نظير غزوهء بدر و غزوات ديگر و بالاخره كندهشدن ريشهء بتپرستى و آداب و رسوم شرك جاهلى و عبادتها و قربانىها در برابر بتان و ستارگان ، از جزيرةالعرب و ساير جاهاى دنيا ، و نزول عذاب آخرت به مجرد مرگشان .
أَلَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنَا مِن قَبْلِهِمْ مِن قَرْنٍ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّن لَكُمْ وَأَرْسَلْنَا السَّماءَ عَلَيْهِم مِدْرَاراً وَجَعَلْنَا الْأَنْهَارَ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَنْشَأْنَا مِن بَعْدِهِمْ قَرْناً آخَرِينَ « 6 »