تفسير :
[ برخى احكام وصيّت ]
يأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِينَ الْوَصِيَّةِ اثْنَانِ ذَوَا عَدْلٍ مِّنكُمْ
اين آيه و دو آيهء بعد خطاب به مؤمنان است دربارهء وصيّت در سفر و غيره و شاهد گرفتن بر وصيت از مؤمنان و با عدم وجود آنها نظير حال سفر و غيره از غير مؤمنان ؛ و نيز در بيان آن كه اگر بعداً در مقام اداى شهادت براى وارثان ميت شكى در امانت و صدق شاهدها پيدا شود آنها را پس از نماز سوگند مىدهند ، و گواهى تمام مىشود . و اگر كذب و دروغ شاهدها بر ورّاث روشن شد به جاى آنها دو شاهد ديگر از جانب وارثان اقامه مىشود و پس از شهادت آنها و انضمام سوگندشان به شهادتشان ، شهادت شاهدهاى اول ابطال و دوم اثبات شده ، دعوا ختم مىشود .
معناى آيه : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، شهادت و گواهى ميان شما - هنگامى كه يكى از شما را مرگ فرا رسد يعنى علايمش ظاهر شود و وصيت لازم گردد - شهادت دو نفر مرد داراى صفت عدالت از خود شما مسلمين است ، يعنى شهادتى كه در شرع اسلام دربارهء همهء موضوعات مورد شك خاصه در مقام مخاصمه و نزاع و اصلاح حقوق مجتمع و استحكام امور مسلمين و قطع منازعات ، تشريع و واجبالعمل شده است .
أَوْ ءَاخَرَانِ مِنْ غَيْرِكُمْ إِنْ أَنتُمْ ضَرَبْتُمْ فِى الْأَرْضِ فَأَصَابَتْكُمْ مُّصِيبَةُ الْمَوْتِ
يعنى : و اگر شما مسافرت كرده باشيد پس به ناگاه مصيبت مرگ شما را دريابد و گواه از خودتان نيابيد پس شهادتى كه در اين هنگام براى شما تشريع شده گواهى دو نفر از غير خودتان يعنى از غير مسلمين است ؛ كه طبق روايات بايد از اهل كتاب يا شبه كتاب باشد ، زيرا هيچ گاه خداوند ، مشرك را به كرامتى هرچند به اين حد ، گرامى نمىدارد . و اين آيه تا اينجا مربوط به امر گواهى در مرحلهء تحمّل است .
تَحْبِسُونَهُمَا مِنم بَعْدِ الصَّلَاةِ فَيُقْسِمَانِ بِاللَّهِ إِنِ ارْتَبْتُمْ لَانَشْتَرِى بِهِ ثَمَناً وَ لَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى
اين جمله تا آخر آيه مربوط به مرحلهء اداى شهادت و خطاب به مؤمنان و وارثان ميت است ، و محتمل است كه خطاب به حكّام شرع باشد .