و گناهى نيست .
مراد از خوراكىهاى حرام ، ارتكاب مطلق محرمات الهى است و آيه ناظر است به اينكه مؤمنان راجع به عقايد باطل و پليد در حال كفر سابقشان و ارتكاب عملهاى محرَّم در آن حال ، مؤاخذه نخواهند شد . و ممكن است مراد اين باشد كه مؤمنان پس از ايمان و عمل صالح ، دربارهء اعمالى كه مدتى آن را انجام داده ، سپس حرمت آن وارد شده ، نسبت به زمان پيش از تشريع ، مؤاخذه نخواهند داشت .
إِذَا مَا اتَّقَوْاْ وَّ ءَامَنُواْ وَ عَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ
اين شرط ، شرط محقِّق موضوع است يعنى جناحى نيست پس از فرض اينكه آنان پروا داشته و به خدا ايمان آورده و عمل صالح كردهاند .
ثُمَّ اتَّقَوْاْ وَّ ءَامَنُواْ ثُمَّ اتَّقَوْاْ وَّ أَحْسَنُواْ وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ
ذكر « تقوا » در دو مورد مقدمه است ، و مراد از « ايمان » ادامه و تكميل آن است ، و ذكر « احسان » اشاره به لزوم وصول آن به ديگران است . و حاصل معنا اين است : براى كسانى كه ايمان آوردند مؤاخذهاى نيست در جايى كه تقوا ورزند و ايمانشان دوام و كمال يابد و پس از كمال به ديگران نيز برسد . پس اگر تقوا و ايمان و احسان زايل شود به گذشته نيز مؤاخذه خواهند شد . و خدا نيكان و نيكوكاران را دوست دارد .
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللَّهُ بِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِ تَنَالُهُ أَيْدِيكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللَّهُ مِن يَخَافُهُ بِالْغَيْبِ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ « 94 »
لغت و اعراب :
بَلاهُ به - از باب نَصَر - : آزمايش كرد او را بدان وسيله . رماح : جمع رُمح يعنى نيزه . صيد به معناى مَصيد است يعنى حيوان شكار شده . تناله صفت شىء است . بالغيب متعلّق به يخافه . بعد ذلك اشاره است به ابتلا .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 306
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٠٦