باشد . رجس : نجس و پليد . انما الخمر مبتداست به تقدير استعماله ، و الميسر به تقدير ارتكابه ، و الأنصاب به تقدير عبادتُها و التقربُ بها ، و الأزلام به تقدير اللعب بها ، و امور سه گانه عطفاند به خمر ، و رجس خبر همه و من عملالشيطان خبر دوم آن است ، فاجتنبوه مرجع ضمير منصوب آن رجس است .
[ حرمت شراب و قمار ]
تفسير :
يأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصَابُ وَ الْأَزْلَامُ
يعنى : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، حقيقت جز اين نيست كه خمر يعنى استعمال هر شىء مستىآور كه بر روى عقل پرده كشد و مستى آورد ، خواه مايع يا جامد ، خوراكى يا تزريقى ، استعمالى يا استنشاقى ، دودى يا بخورى يا هر نوع ديگر ، و ميسر يعنى برد و باخت ، و انصاب يعنى عبادت و خضوع در برابر بتها و قربانى براى آنها و طلب حاجت از آنها ، و ازلام يعنى برد و باخت خاص با آنها كه محل ابتلا در آن زمان بوده ،
رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
يعنى : همهء اين اعمال ، نجس و پليد و از عمل شيطان است ، زيرا شيطان بود كه نخست ابزارها و وسايل گناه را به وسيلهء اولياى خود ساخت و سپس كارهاى مربوطه را به آنها آموخت .
و ممكن است كلمهء « رجس » خبر خود اعيان خارجيه باشد نه افعال نشأتيافته از آنها ، يعنى خود اين اعيان پليد و رجس است ، زيرا هيچ خير و صلاح و سعادتى بر آنها مترتّب نيست و جز شر و فساد و شقاوت از آنها مترقَّب نيست . پس حتماً از آنها دورى كنيد ، باشد كه رستگار شويد . و اين جمله دلالت بر حرمت تكليفى دارد چنان كه ماقبلش دلالت بر ملاك و مناط حكم دارد .
إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَ الْبَغْضَآءَ فِى الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ وَ يَصُدَّكُمْ عَن ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُّنْتَهُونَ
يعنى : جز اين نيست كه شيطان مىخواهد ميان شما در كار خمر و قمار و ارتكاب و اعتياد به آنها دشمنى و بغض و كينه بيفكند و شما را از ياد خدا و از نماز جلوگيرى نمايد ،