مساوى باشند ، و جانى پدر مَجنىٌعليه نباشد ، و گرنه مسلم در برابر كافر ، و آزاد در برابر برده ، و پدر در برابر اولاد كشته نمىشود ، و بچه و ديوانه قصاص نمىشوند . و نيز عضو متعلق قصاص ، تنها اعضاى مذكور نيست بلكه همهء اعضاى بدن انسان جز نادرى از آنها قصاص دارد . و گاهى عضو و منفعت ، هر يك جداگانه قصاص پيدا مىكند ، مانند بريدن گوش و ازالهء قوهء سامعه . و قصاص در جراحت نيز شرايط خاصى دارد و تفصيل مسأله در فقه اسلامى است .
فَمَن تَصَدَّقَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَّهُ
مراد از « مَنِ » موصوله ممكن است جانى و آغازگر جنايت باشد يا مَجنىٌّعليه يعنى كسى كه جنايت بر او وارد آمده . يعنى پس هر كس قصاص را تصدّق نمود و از آن گذشت ، يا به قصاص تن داد ، پس آن كفارهء گناه او خواهد بود . مثلًا اگر عَمرو فرزند زيد را كشت ، زيد ولىّ دم است و مىتواند عَمرو را قصاصاً بكشد . حال اگر گذشت و عفو نمود گويى جانى تازه به عمرو تصدّق داده و خدا آن را كفّارهء گناهش قرار مىدهد . و اگر عمرو به راحتى خود را در اختيار زيد قرار داد كه قصاص شود گويى خود را به زيد تصدّق داده و اين ، كفارهء همهءگناهان غير قتل او خواهد بود و گناه قتل به قتل برداشته مىشود .
وَ مَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُوْلئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
يعنى : و كسانى كه بر طبق آنچه خدا نازل نموده داورى نكنند ، خواه كفرآور باشد يا نه ، آنها هستند كه ظالم و ستمگرند ، ستم به نفس خود ، و ستم به قانون الهى كه به دور افكنده ، و ستم به جامعه كه آن را از عدالت اجتماعى محروم كرده و فساد اجتماعى ايجاد نموده است .
وَقَفَّيْنَا عَلَى آثَارِهِم بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقاً لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ وَآتَيْنَاهُ الْإِنْجِيلَ فِيهِ هُدىً وَنُورٌ وَمُصَدِّقاً لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ وَهُدىً وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ « 46 » وَلْيَحْكُمْ أَهْلُ الْإِنْجِيلِ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِ وَمَن لَمْ يَحْكُم بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُوْلئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ « 47 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 261
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٦١