وَ إِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُم بَيْنَهُم بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ
يعنى : و اگر داورى كردى حتماً ميانشان به قسط و عدل قضاوت نما ، زيرا خداوند مقسطين را يعنى عدالتپيشگان را دوست دارد .
وَ كَيْفَ يُحَكِّمُونَكَ وَ عِنْدَهُمُ التَّوْرَاةُ فِيهَا حُكْمُ اللَّهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ مِنم بَعْدِ ذَ لِكَ
اين استفهام براى انشاى تعجب از حال احبار يهود است ، و « بعد ذلك » اشاره به حكم پيامبر اسلام است . يعنى : و اى پيامبر ، چگونه آنها در موارد منازعه تو را به داورى مىگيرند در حالى كه كتاب تورات در نزد آنهاست و حكم الهى واقعه در آن مندرج است ، يعنى كتاب خودشان را كه قبول دارند رها مىكنند و تو را كه به نبوت قبول ندارند به قضاوت مىطلبند ! و سپس از حكم تو هم اعراض مىكنند .
وَ مَآ أُوْلئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ
و آنان واقعاً مؤمن نيستند . ظاهراً اين جمله اشاره است به حقيقتى كه آنها پنهان مىداشتند ، زيرا چون رشوه گرفته و بر خلاف تورات حكم دادند عدهاى از خودشان با آنها مخالفت كردند و آنها براى حفظ حيثيت خود كسانى را به نزد پيامبر اسلام فرستادند به اميد آن كه بر وفق كذب آنها فتوا بگيرند تا معضل خود را حل كنند ، و گرنه در واقع آنها نه به حكم پيامبر ايمان داشتند و نه به حكم تورات .
إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْرَاةَ فِيهَا هُدىً وَنُورٌ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا لِلَّذِينَ هَادُوا وَالرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِن كِتَابِ اللَّهِ وَكَانُوا عَلَيْهِ شُهَدَاءَ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَناً قَلِيلًا وَمَن لَمْ يَحْكُم بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ « 44 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 257
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٥٧