لغت واعراب :
ابتغاء : طلب و جستجو . افتدى بالمال : مال را براى خود فدا داد . و مثله معه عطف است به « ما » ى موصول .
تفسير :
يأَ يُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ اتَّقُواْ اللَّهَ وَ ابْتَغُواْ إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ
يعنى : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، از خدا پروا كنيد و به سوى او وسيله جوييد . يعنى در سير معنوى به سوى او و تقرب به او كه هدف اصلى آفرينش انسان است دستاويزى بجوييد . و وسيله اعم است و شامل تحصيل عقايد حقه ، و اخلاق فاضله و عملهاى صالح از واجبات و مستحبات ، و دعا و اصرار در آن و سوگند دادن به اسماء عظام و مقدسات عالم ، و توسّل به مقربان درگاهش مانند انبيا و معصومين و فرشتگان و غير آنها مىشود .
وَ جَاهِدُواْ فِى سَبِيلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
يعنى : و در راه او جهاد و كوشش نماييد ، با حضور در جبهههاى جنگ ابتدايى و دفاعى و مبارزهء با نفس امّاره ، باشد كه رستگار شويد .
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ لَوْ أَنَّ لَهُم مَّا فِى الْأَرْضِ جَمِيعاً وَ مِثْلَهُ مَعَهُ لِيَفْتَدُواْ بِهِ مِنْ عَذَابِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنْهُمْ وَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ
يعنى : بىترديد كسانى كه در دنيا كفر ورزيدند و اصول دينشان هرچند برخى از اصول آن مورد قبول واقع نشد ، اگر در روز رستاخيز همهء آنچه در اين زمين است از آنِ آنها باشد ، يعنى : از اموال گرانبها و معادن و خزاين و آنچه بشرها تهيه كردهاند و آنچه نكردهاند كه اينها غايت مقدورات بشر است و مثل آن نيز همراه آن باشد ، يعنى دو برابر شود ، تا همه را براى نجات خود از عذاب روز قيامت فدا دهند هرگز از آنها قبول نخواهد شد ، و براى آنها عذابى دردناك است .
يُرِيدُونَ أَن يَخْرُجُواْ مِنَ النَّارِ
آيه در مقام بيان وصفى از حالات دوزخيان است و مراد از اراده ، آرزوست . يعنى : آنها
تفسير روان (فارسى) — صفحة 250
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٥٠