يعنى و هر كس نفسى را زنده نمايد پس چنان است كه گويى همهء مردم را زنده كرده است .
مراد زنده كردن حقيقى به دميدن روح به كالبد نيست كه احدى را چنين قدرتى نباشد چنانكه ظاهراً مراد زنده كردن به توالد و تناسل هم نيست بلكه نظير نجاتدادن انسانى از غرق شدن در آب ، سوختن در آتش ، مرض مهلك و ساير موارد مهلكهء قطعى است . و بر طبق روايات ، وارد كردن مشرك و كافر و منافق به دين حقيقى از مصاديق اين آيه است . و ممكن است توبه دادن هر مبتلا به كباير اخلاقى و عملى نيز از مصاديق خفيف آيه باشد . و مساوات هم در اينجا مثل شق سابق است .
وَ لَقَدْ جَآءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنَاتِ
يعنى : واقعيت اين است كه فرستادگان ما براى بنىاسرائيل ، دلايل روشن را در اثبات حرمت قتل نفس و احكام ديگر آسمانى آوردند . زيرا پيامبران بنىاسرائيل از يوسف صدّيق گرفته تا عيسى بن مريم و خاصّه موسى بن عمران ، دلايل منطقى بىشمار و معجزات بسيار و كتابهاى آسمانى متعدد در مدتى بس طولانى بر آنها عرضه داشتند ؛
ثُمَّ إِنَّ كَثِيرًا مِّنْهُم بَعْدَ ذَ لِكَ فِى الْأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ
يعنى : سپس بسيارى از آنان پس از رسيدن معجزات و ديدن نشانههاى آشكار ، در روى زمين اسرافكارى كردند و در ريختن خون بىگناهان و غير آن از محرمات از حد تجاوز نمودند .
إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَاداً أَن يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم مِنْ خِلَافٍ أَوْ يُنفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ذلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ « 33 » إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا مِن قَبْلِ أَن تَقْدِرُوا عَلَيْهِمْ فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ « 34 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 247
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٤٧