تفسير :
[ وفاى به عهد و احكام چهار پايان ]
يأَ يُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ أَوْفُواْ بِالْعُقُودِ
خطاب به مؤمنان است به لحاظ تأثير خطاب در آنها هر چند مفاد آن كه ايجاب است شامل حال همهء مكلّفان اعم از مؤمن و كافر است .
معناى آيه : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، بايد به پيمانها و قراردادهاى خود وفا كنيد .
يعنى به نحو كامل حفظشان نماييد و همهء آثار مطلوب را مرتب سازيد و چيزى كم نگذاريد . و مراد از عقود عهدها است يعنى آنچه اسم پيمان و قرارداد بر آن صادق باشد ، و لكن بر طبق روايات و بيان مفسّران ، عهود بر سه قسم است :
اول - عهود و قراردادهايى كه خداوند با مكلّفان بسته است . و اين قسم شامل همهء احكام واجب و مستحب در شرع و همهء تكاليف اصولى و فروعى الهى است كه ابتداى انشاء و توجيهش از جانب خداوند است و به وسيلهء ابلاغ پيامبران و ادراج در كتابهاى آسمانى به بشر رسيده و بشر در ضمن قبول اصل دين ، به آنها ملتزم شده چنانكه در آيهء 81 سورهء آل عمران بدان تصريح گرديده است . و اين قسم از عهود است كه خداوند آن را به وسيلهء آيات ارشادى متعدد و به واسطهء اعطاى عقل سليم به بشر ، مورد تأكيد و الزام شديد قرار داده است .
دوم - عهود و قراردادهايى كه مكلّف ، خود با خويشتن انشاء مىكند و انجام مىدهد . و اين قسم ، عموميت ندارد بلكه مختص است به عناوين خاصى ، مانند عهد و نذر و قسم در اصطلاح فقهى ، كه هر يك نوعى الزام و التزام از سوى مكلّف براى خويش است و هر يك در فقه اسلامى كتابى مستقل و احكامى فراوان دارد .
سوم - عهود و قراردادهايى است كه مكلّفان با يكديگر انجام مىدهند و الزام و التزام طرفينى است و شامل همهء اقسام عقود اصطلاحى است ، از قبيل داد و ستد و اجاره و ازدواج و هر قرارداد خصوصى و عمومى و اجتماعى ميان گروهها و قبيلهها و كشورها .
پس اين جمله از آيهء شريفه دلالت دارد بر وجوب حفظ و التزام و ترتيب همهء آثار شرعى و عرفى آنها ، و بر حرمت نقض و به هم زدن يكطرفهء آنها .