تنزّل يافته ، و از آنجا در ذهن وسيع جبرئيل امين نقش بسته ، و از آنجا به قلب تو انتقال يافته ، و از زبانت به سوى جامعه آخرين مرحلهء نزولش را طى كرده . و نيز فرشتگان گواهى مىدهند ، يعنى آنان كه در لوح محفوظ آن را مطالعه كردهاند ، و آنها كه همراه جبرئيل وحى را فرود آوردهاند ، و اهل هر آسمانى كه هنگام عبور سفراى وحى از آن آسمان اطلاع يافتهاند .
وَ كَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا
يعنى : و خداوند خود در گواهى كافى است .
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ قَدْ ضَلُّوا ضَلَالًا بَعِيداً « 167 » إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَظَلَمُوا لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيقاً « 168 » إِلَّا طَرِيقَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَداً وَكَانَ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيراً « 169 »
تفسير :
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ وَ صَدُّواْ عَن سَبِيلِ اللَّهِ قَدْ ضَلُّواْ ضَللَا م بَعِيدًا
پس از ذكر نزول كتاب بر پيامبر و شهادت خداوند و فرشتگان او بر حقانيت آن ، اين آيات اشاره به شدت عذاب مخالفان و منكران آن امر عظيم دارد .
معناى آيه : به يقين كسانى كه كفر ورزيدند و مردم را از راه خدا - يعنى دين و پيامبر و كتاب او - جلوگيرى كردند حقاً كه آنها به گمراهى دور و درازى گمراه گشتند . زيرا در اصول عقايد منحرف گشتند ، و در عمل غرق در طغيان شدند و ديگران را نيز چنين كردند ، و چه ضلالتى سختتر و دور و درازتر از اين است ؟ !
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ وَ ظَلَمُواْ
يعنى : و نيز هم آنان كه كفر ورزيدند و ظلم و ستم نمودند ( ستم به خويشتن و ستم به
تفسير روان (فارسى) — صفحة 191
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٩١