و از « طائفة » عدهاى از ياران طعمه است كه خائن بودند ، و مراد « از گمراه كردن پيامبر » معتقد نمودن او به برائت طعمه و نهادن سرقت به گردن زيد يهودى يا ارائهء عنوان ثانوى به پيامبر است كه براى مصلحت اسلام و مسلمين و تضعيف كفّار به برائت طعمه و خيانت زيد يهودى حكم دهد .
معناى آيه : اى پيامبر ، اگر نبود تفضّل خدا بر تو كه منصب نبوّت بخشيده ، و رحمت او كه مقام عصمت داده و فرشتهها را مستحفظ تو قرار داده ، بىترديد گروهى از آنها دربارهء اضلال تو تصميم مىگرفتند ، يعنى تصميمشان تأثير مىكرد كه به شهادت باطل آنها از موضوع واقعى منحرف شوى و به اغواى آنها از حكم واقعى اولى منصرف گردى ، لكن چنين نشد .
وَ مَا يُضِلُّونَ إِلَّآ أَنفُسَهُمْ وَ مَا يَضُرُّونَكَ مِن شَىْءٍ
يعنى : و آنها در اين مورد و در هر كوششى بر ضد تو جز خودشان را گمراه نمىكنند ، و آنها هرگز هيچ زيانى به تو نمىزنند و تنها سبب زيان و ضرر خودشان مىشوند . و ممكن است آيهء آينده در مقام تعليل اين جمله باشد .
وَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْكَ الْكِتَابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ عَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُن تَعْلَمُ وَ كَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيماً
مراد از كتاب ، قرآن كريم و از حكمت ، شريعت اسلام يا علوم و معارف عقلى است . يعنى : و خداوند كتاب آسمانى قرآن و شريعت و معارف دينى و عقلى را بر تو نازل نموده و آنچه بشر از علوم مختلف بدان نياز داشت و تو نمىدانستى به تو آموخت ؛ و از ازل فضل خداوند بر تو بزرگ بود ، زيرا « خلقكم اللَّه أنواراً فجعلكم بعرشه محدقين ، حتى منّ علينا بكم ، فجعلكم فى بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ » .
لَا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِن نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَاحٍ بَيْنَ النَّاسِ وَمَن يَفْعَلْ ذلِكَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً « 114 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 139
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٣٩