مراد اين است كه هر گناهى خاصه كبائر اثر بد و پليدى در روح مرتكب آن مىگذارد و خاصه اگر تكرار شود و حالت روحى تبديل به مَلَكهء رذيله شود كه پيوسته سبب صدور نظير آن و يا ساير گناهان مىگردد ، و نيز آثار شوم آن در اولاد و ارحام و قوم و قبيله و بالأخره در محيط وسيعى از انسانها به مرور زمان ظاهر مىشود و بلكه آثارش در صحرا و دريا ظهور مىيابد ، و حرمان تابعين گنهكار از حسنات و شركتشان در سيّئات وى از ضررهايى است كه بالأخره به وى بازمىگردد .
و خداوند از ازل دانا و حكيم بوده است ؛ دانا به حال بندگانش از صالحان و طالحان ، و حكيم در انعكاس آثار اعمال در دنيا و آخرت طبق مصالح كامنه و ميزان عدل و قسط در اجور و كيفرها .
وَ مَن يَكْسِبْ خَطِيئَةً أَوْ إِثْماً ثُمَّ يَرْمِ بِهِ بَرِيًا فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتَاناً وَإِثْماً مُّبِيناً
يعنى : و هركس گناهى كسب كند هر گناهى باشد و يا گناهى بزرگ انجام دهد ، سپس آن را همانند سنگى به بىگناهى بزند ، يعنى به او نسبت دهد ، پس حقيقت اين است كه بهتان گفته و گناه آشكارى را متحمّل شده است . يعنى نسبت دادن آن به برىء عنوان بهتان و گناه آشكار پيدا مىكند كه كيفرى بزرگ دارد .
وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ أَن يُضِلُّوكَ وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَضُرُّونَكَ مِن شَيْءٍ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْكَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُن تَعْلَمُ وَكَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيماً « 113 »
تفسير :
وَ لَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَ رَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طَّآئِفَةٌ مِّنْهُمْ أَن يُضِلُّوكَ
مراد از « فضل » نبوت و از « رحمت » مقام عصمت و از « همّ » ارادهء جدى و تصميم قلبى
تفسير روان (فارسى) — صفحة 138
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٣٨