إِن يَدْعُونَ مِن دُونِهِ إِلَّا إِنَاثاً وَإِن يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطَاناً مَرِيداً « 117 » لَعَنَهُ اللَّهُ وَقَالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيباً مَفْرُوضاً « 118 » وَلَأُضِلَّنَّهُمْ وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَأَمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الْأَنْعَامِ وَلْأَمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ وَمَن يَتَّخِذِ الشَّيْطَانَ وَلِيّاً مِن دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَاناً مُبِيناً « 119 » يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيهِمْ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُوراً « 120 » أُولئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَلَا يَجِدُونَ عَنْهَا مَحِيصاً « 121 »
[ شيطنت شيطان ]
لغت و اعراب :
مرجع ضمير يدعون مشركان است . اناث : جمع انثى يعنى مادينه اعم از دختر و زن ، و نيز به معناى جماد بىروح . مَرَدَ الرجلُ - از باب نَصَر - : سركشى و نافرمانى كرد و از حد تجاوز نمود . مارد و مَريد : طاغى ، شرور ، خبيث . لَعَنَه صفت دوم شيطان است . لأتّخذنّ لام اين كلمه با چهار لام مشابه آتى براى قسم است به تقدير اقسم لأفعلنّ كذا . مفروض : معيّن و جدا شده . بَتَكَ الشىءَ - از باب نَصَر - و بتّكه : قطع كرد و شكافت آن را . حاصَ عن الشىء - از باب ضَرَب - : عدول كرد و بازگشت از آن ، و محيص : محل عدول و فرار .
تفسير :
إِن يَدْعُونَ مِن دُونِهِ إِلَّآ إِنَاثاً
هريك از قبايل مشركين را پيش از اسلام بت يا بتهايى بود كه آن را انثى بنىفلان يعنى دختر آن قبيله مىناميدند ، مانند لات ، عُزّى ، مَناة . و مراد از دعوتِ بتان عبادت يا خواستن