تفسير :
[ حمايت از خائنان ]
إِنَّآ أَنْزَلْنَآ إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَآ أَرَاكَ اللَّهُ وَ لَاتَكُن لِّلْخَآئِنِينَ خَصِيماً
در عصر نزول اين آيات ، مردى متظاهر به اسلام به نام طعمه از قبيلهء بنىظُفر زرهى آهنين از مسلمانى به نام قتاده سرقت نمود و آن را در نزد يك نفر يهودى به نام زيد به عنوان امانت گذاشت . قتاده و يارانش در جستجوى زره افتادند و بالأخره از خانهء زيد يهودى پيدا كردند و او را متهم به سرقت نمودند . اقوام زيد يهودى جمع شدند و به امانت و برائت وى شهادت دادند و زيد هم مدّعى شد كه آن را طعمه در نزد وى امانت گذاشته و از قرائن نيز براى قبيلهء طعمه ثابت شد كه او دزد زره است ولى قوم طعمه نزد پيامبر اسلام رفتند و به برائت او شهادت دادند و از او خواستند چون دعوا پيش او آيد به نفع طعمه حكم كند و سرقت را به گردن يهودى بگذارد از اين راه كه شهادت به برائت وى داده بودند و پيامبر پذيرفته بود و نيز گفته بودند كه اگر به خاطر يك يهودى طعمه را محكوم كند آبروى چندين مسلمان مىرود . خداوند در اينباره آيات نُهگانهء زير را نازل نمود . مجموع آيات اشاره به آن حادثه و هر آيهاى اشاره به مطلبى در آن قضيه دارد .
حاصل خطاب به پيامبر اين است كه مبادا در جايى بر خلاف حق داورى كنى هرچند ذىحق يك يهودى و خلاف حق چندين مسلمان باشند . و در شأن نزول آيات روايات مختلف است و آنچه ذكر شد در جوامع الجامع و منطبقتر با آيات بود .
معناى آيه : اى پيامبر اين كتاب را به سوى تو به حق فرود آورديم ، يعنى اين مجموعه الفاظ و معانى را كه در لوح محفوظ نوشته شده و عنوان كتاب به خود گرفته بود براى هدف و غرض حق و عقلانى نازل كرديم ، تا آن كه ميان مردم جهان طبق آنچه خدا از محتواى آن نشانت داده داورى نمايى . يعنى و از مصاديق آن محكوم كردن سارق زره است هرچند مسلمان باشد . و هرگز به نفع خيانتكاران محاجّه و جدال مكن .
وَ اسْتَغْفِرِ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُوراً رَّحِيماً
يعنى : و از خداوند طلب آمرزش كن ، زيرا خدا همواره آمرزنده و مهربان است . مراد