راه خداوند با مالها و جانهايشان به جهاد برخاستهاند يكسان نيستند .
فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ بِأَمْوَالِهِمْ وَ أَنفُسِهِمْ عَلَى الْقَاعِدِينَ دَرَجَةً وَكُلّاً وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى
يعنى : بلكه خداوند ، جهادگران به اموال و نفوس را بر آنها كه به وسيلهء عذرى از اعذار بازنشسته و جهاد نرفتهاند به يك درجه برترى بخشيده و هريك را وعدهء پاداش نيك در دنيا و آخرت داده است ، زيرا قعود آنها به جهت عذر شرعى و عقلى بوده است .
وَ فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ أَجْرَاً عَظِيماً دَرَجَاتٍ مِّنْهُ وَ مَغْفِرَةً وَ رَحْمَةً وَ كَانَ اللَّهُ غَفُوراً رَّحِيماً
يعنى : و خدا جهادگران را بر قاعدين بدون عذر و ضرر به پاداشى بزرگ برترى بخشيده است ، يعنى به پاداش چندين درجهاى و آمرزش و رحمتى از جانب خويش تفضيل داده ، و خداوند پيوسته بسيار آمرزنده و مهربان است .
و ممكن است مراد از برترى به يك درجه تفضيل مجاهدين بر قاعدين در جنگ با دشمن باشد خواه قاعدين با عذر و ضرر و يا بدون عذر . و مراد از برترى به چند درجه ، در جملهء « و فضّلاللَّه » دوم ، تفضيل مجاهدين بر قاعدين در جهاد با نفس باشد . يعنى خدا كسانى را كه با نفس خويش مجاهده كرده و آن را طبق دستور الهى در بُعد اعتقاد و اخلاق و عمل تربيت نموده و پيروز كردهاند ، بر كسانى كه در اين مرحله قاعدند به پاداشى بزرگ كه علوّ درجات است برترى بخشيده است .
إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فُيهَا فَأُولئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيراً « 97 » إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلَا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا « 98 » فَأُولئِكَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَعْفُوَ عَنْهُمْ وَكَانَ اللَّهُ عَفُوَّاً غَفُوراً « 99 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 124
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٢٤