تَسْتَأْنِسُوا وَ تُسَلِّمُوا عَلى أَهْلِها ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ؛ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فِيها أَحَداً فَلا تَدْخُلُوها حَتَّى يُؤْذَنَ لَكُمْ وَ إِنْ قِيلَ لَكُمُ ارْجِعُوا فَارْجِعُوا هُوَ أَزْكى لَكُمْ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ »
؛ « 1 »
يعنى اى گروه گرويدگان ! داخل نشويد در غير خانهء خودتان كه بيگانه از آن باشيد ، مگر بعد از استعلام و طلب اذن كه آيا در خانه كسى هست يا نه ؛ و سلام كنيد بر اهل آن خانه . و اين معنى ، يعنى استيذان و استعلام از براى شما بهتر است از عدم آن در دنيا و آخرت و الّا مستلزم صدمهء دنيوى از انحاى تهمتها و اخروى از عقوبت خدايى خواهد بود . شايد پند گيريد از آنچه صلاح شما در آن است . و هرگاه نيافتيد در آن خانهها كسى را كه به شما اذن دخول بدهد - و آن اعمّ است كه مطلقا كسى در آن خانه نباشد يا آنكه باشد و خواب باشد يا آنكه متعمّدا جواب ندهد ، يا آنكه بر حالتى باشد كه نتواند جواب بگويد ، در هر حال - پس داخل نشويد در آن خانهها مگر آنكه به شما اذن دخول داده شود . و اگر هم كسى باشد و اذن دخول ندهد ، بلكه بگويد برگرد و داخل نشو ، شما هم قبول كرده برگرديد . و اين اطاعت و برگشتن از براى شما پاكيزهتر و پسنديدهتر خواهد بود از عدم قبول و دخول بلا اذن يا با منع صاحب خانه ؛ اگرچه ظاهر منعى كه از اين آيه استفاده مىشود به جهت اتهام به دزدى و امثال آن است ، ولى نظر به روايت نبوى كه بعد بيايد كه مىفرمايد : « انّما الإستيذان للنّظر » « 2 » چون خانههاى مردم مخزن اسرار آنهاست ، نبايد بدون اذن آنها داخل شد كه شايد راضى نباشند به كشف بعض استار و اذاعهء اسرارشان كه بالاتر از همه افتادن نظر داخلين است بر صورت و بدن اعراض و نواميس انها . لهذا بر سبيل اطلاق منع فرموده از دخول قبل از استيذان كه هيچگونه تضرّرى به صاحبخانه نرسد و طرف مقابل هم مبتلا به اتّهام نشود .
و ايضا در همين سوره مىفرمايد :
« وَ الْقَواعِدُ مِنَ النِّساءِ اللَّاتِي لا يَرْجُونَ نِكاحاً فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُناحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجاتٍ بِزِينَةٍ وَ أَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَّ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ »
؛ « 3 »
يعنى و آنچنان زنهايى كه از شدّت پيرى و فرتوتى خانهنشين شدهاند يا آنكه از بچه زاييدن استراحت كرده و فارغ نشستهاند ؛ يعنى زمان حمل آنها از كبر سنّ به انتها رسيده و ديگر اميد آنكه كسى به آنها ميل كند كه آنها را به نكاح درآورد ، ندارند ؛ بر چنين زنها باكى و گناهى نيست اگر از روى خود پرده بردارند و صورت خود را نپوشند در وقتى كه زينت نكرده باشند ؛ در حالتى كه قصد ايشان از نپوشيدن رو و انداختن چادر اظهار زينت و
هامش
( 1 ) . نور ، 27 ، 28
( 2 ) . انما جعل الاستيذان من أجل النظر ؛ امالى الطوسى ، ص 398
( 3 ) . نور ، 60