از روى شهوت با نگاه كردن به زنى پر كند ، خدا پر خواهد كرد آنها را از آتش » . « 1 »
چنانكه با مطالعهء مفاد اخبار گذشته ، به خوبى فهميده مىشود ، مقصود و هدف اصلى شارع اسلام اين است كه زنان در معرض گمراهى قرار نگيرند و گوهر عفّت و پاكدامنى و پرهيزگارى آنان به سنگ هواپرستى و پيروى از احساسات پست شهوت شكسته نشود و از اينرو به پيروان خود سفارش فرموده است كه از هرگونه اعمال مخالف عفّت بپرهيزند و حتى با نظر شهوت و ريبه مردان به زنان و به عكس ننگرند ؛ ولى از هيچ يك از اخبار گذشته وجوب پوشانيدن رو و دو دست را نمىتوان استنباط نمود . علاوه بر اين ، بسيارى از اخبار ديگر نيز در دست است كه بر جواز گشاده داشتن رو و دست دلالت مىنمايد و اينك بعضى از آنها را مىنويسيم .
در تفسير صافى است كه از معصوم پرسيدند : براى مرد بيگانه تا چهاندازه جايز است كه از زنان نامحرم ببيند ؟ پاسخ داد : صورت و دو كف دست : انّه سئل ما يحلّ للرجل أن يرى من المرأة اذا لم يكن محرما ؟ قال : الوجه و الكفان [ و القدمان ] . « 2 »
صاحب جواهر و ديگر از فقها در صحّت سند اين خبر نظر دارند و به اصطلاح خبر را مرسل مىدانند ؛ و ابداء احتمال ديگر در دلالت آن نيز مىفرمايند . بنابراين ، خبر حق مقاومت با اصالت حرمت و معارضه با صراحت آيات گذشته [ را ] ندارد .
در كتاب نكاح شرح كبير « 3 » ضمن بيان حكم نظر بر زن نامحرم مىنويسد كه معصوم به زنى كه لباس احرام پوشيده و نقاب داشت بر گذشت ؛ به او گفت : در احرام صورت خود را مپوش و جامه بر سر انداز : أحرمى و أسفرى و أرخى ثوبك من فوق رأسك . « 4 »
گذشت كه اين حكم خاص ، مبطل دليل عام ، بر فرض دلالت نيست ؛ مضافا به دو وجه ديگر بر ضعف اين احتجاج كه گذشت .
در كتاب نكاح جواهر نيز تصريح شده است كه شخصى از معصوم پرسيد : زن چه چيزهايى
هامش
( 1 ) . عن رسول الله ( ص ) قال : من اطّلع فى بيت جاره ، فنظر الى عورة رجل او شعر امرأة او شىء من جسدها ، كان حقّا على اللّه أن يدخله النّار مع المنافقين الذين كانوا يتّبعون عورات النساء فى الدنيا و لا يخرج من الدنيا حتى يفضحه اللّه و يبدى للناس عورته فى الاخرة ؛ من ملاء عينه من امرأة حراما حشاهما الله يوم القيامة بمسامير من نار و حشاهما نارا حتى يقضى بين الناس ، ثمّ يؤمر به الى النّار : وسائل ، ج 20 ، ص 194 ؛ مستدرك ، ج 1 ، ص 376 ؛ بحار الانوار ، ج 7 ، ص 366
( 2 ) . كافى ، ج 5 ، ص 521 ؛ وسائل ، ج 20 ، ص 201
( 3 ) . مقصود رياض المسائل است .
( 4 ) . كافى ، 4 ، ص 344 ؛ تهذيب ، ج 5 ، ص 74 بنگريد : رياض المسائل ، ج 11 ، ص 51 ( چاپ مؤسسة آل البيت ) .