در اثر افراط « 1 » مسلمانان در امر حجاب و محصور كردن زنان در خانه ، قرنها زن از تعليم و تربيت كامل و آشنايى يافتن به وظايف ضرورى خويش بىبهره مانده ، عمرى را با غفلت و بىخبرى مىگذرانيد و اينك در اثر تفريط در رعايت آن ، بسيارى از زنان مسلمان به پيروى از هوا و هوس و تقليد كورانه از روش لباس پوشيدن زنان فرنگستان از مرحلهء عفاف و تقوى كه بزرگترين زينت زن است ، دور افتاده ، در نتيجه با حرص و ولع وصفنشدنى از انجام وظايف خاص خود سرباز مىزنند ، بايد حقّا اعتراف كرد كه اگر زنان مسلمان ، مفاد حكم اسلام را دربارهء حجاب به كار بندند و به استثناى صورت و دو كف دست ، باقى بدن خود را پوشيده دارند ، از طرفى به خوبى خواهند توانست هرگونه وظايف خود را در بيرون خانه ، بدون مزاحمتى انجام دهند ؛ و از طرف ديگر ، به هيچ وجه در معرض فساد اخلاق و پيروى از هوسرانى و هواپرستى واقع نگردند . كيست كه به حكم « 2 » تجربه درنيافته باشد كه مسامحهء زنان در اجراى اين وظيفه و اقدام به پوشيدن لباسهاى دكلته « 3 » و بىآستين و برهنه گذاشتن سينه و ساق پاى خود ، كمكى بزرگ به هتك ناموس و شيوع اعمال منافى عفّت ميان جامعه نموده و مردان را به شهوتپرستى تشويق مىنمايد . اينجاست كه ما معتقديم بانوان عفيف و پاكدامن ايرانى كه پى به ارزش و اهمّيّت مقام اجتماعى خويش برده و تأثيرى را كه در كمك به ترقّى و كمال ملّت خود دارند ، تشخيص دادهاند ، بايد در حفظ عفاف و تقواى اخلاقى خويش كوشيده و در لباس پوشيدن ، حدّ اعتدال را از دست ندهند و به اين وسيله ، هم خود را از هرگونه شائبه و سوء نيّتى بر كنار دارند و هم جوانان را به هواپرستى و شهوترانى تشويق ننمايند . واضح است ، وقتى وجود زن به زيور علم و دانش و اخلاق و فضايل آراسته باشد ، هيچگونه نيازى را به زيور و زينتهاى ظاهرى و آرايش صورى براى خود احساس نمىنمايد ، و به جاى افراط و تفريط و مبالغه در آراستن ظاهرى ، به تقويت محسّنات اخلاقى خويش مىپردازد و از اينرو اميد است اولياى امور تربيتى آموزشگاههاى دختران ، اين نكته را به دانشآموزان به خوبى عملا ياد بدهند .
وعظ و اندرز وقتى مرغوب و مطلوب است شرعا و عرفا كه احتمال نفع و تأثيرى در آن راه داشته باشد و الّا اگر احتمال تأثير در آن كار نباشد ، لغو صرف و بيهودهء محض و قرآن مجيد از عمل لغو و بيهوده اكيدا منع فرموده . نصيحت به زنان كه با
هامش
( 1 ) . پاسخ اين فرمايش در حاشيه اولى به قدر كافى داده شد و با مراجعه به مطالب آن حاشيه نقاط ضعف اين فرمايشات واضح و روشن خواهد گرديد .
( 2 ) . طرفداران حجاب مطلق حق دارند عين همين بيان در فساد بازگذاشتن زن صورت خود را كه جالبترين مواضع زينت و دلرباترين محال بدن آنهاست بنمايند .
( 3 ) . لباسهاى بىيقه .