مخاطره و جلب توجه و تحريك مردان بر كنار خواهد ماند . بنابراين ، اگر اشخاصى جز اين گمان كنند ، اشتباه نموده و يا انصاف را زير پا گذاشتهاند . زيرا اگر زنان از نعمت تربيت اخلاقى و دينى به حدّ كافى بهرهمند نباشند و شخصا در صدد حفظ ناموس و آبروى خود برنيايند ، حجاب كه سهل است ، هيچ عامل ديگرى هم مانع اقدام آنان به اعمال مخالف عفّت نخواهد بود . نهايت امر اين است كه با اتّصاف زنان به پرهيزكارى و تقوى و بهرهمند بودن از آموزش و پرورش اخلاقى و دينى به وسيله پوشانيدن اعضا و مواضع زينت خود ، بهتر از افتادن در مخاطره و جلب توجه و تحريك مردان بر كنار خواهد ماند . بنابراين ، اگر اشخاصى جز اين گمان كنند ، اشتباه نموده و يا انصاف را زير پا گذاشتهاند . « 1 »
[ لزوم حجاب دست و صورت ]
آنهايى كه قايل به وجوب حجاب نسبت به صورت و دست و پا نيز هستند ، غير از اين نمىگويند ، و اين حقيقت را قابل انكار نمىدانند كه حجاب به تنهايى براى جلوگيرى از فساد عفّت كافى نيست و با حجاب تمام بدن ، باز نياز شديد به تربيت اخلاقى و دينى باقى است و اين دو عامل بايد توأم و دست به گردن باشند تا در سايهء آن دو عامل ، نواميس و عفّت زنان مصون و محفوظ بماند . بلى يكى از حرفهاى برجسته و اساسى آنها كه مؤيّد ادلّهء خود بر وجوب حجاب مطلق قرار دادهاند ، اين است كه ، با تصديق به آنكه احكام شريعت بهطور كلى از منشأ حكم و مصالح واقعى وضع و تشريع شده و هيچ حكمى جزاف و بلا مصلحت نخواهد بود ؛ بعد از تسليم اين مقدمه كه البته نزد فرقهء اماميه مسلّم است ، مىگويند : همان مصلحتى كه ايجاب نمود كه شارع آن حجاب ناقص ، يعنى نسبت به سر و سينه و گردن را تشريع و ايجاب فرمود ، عين همان مصلحت بلكه به نحو اقوى و اشدّ در حجاب زن نسبت به صورت نيز موجود و موجب ايجاب اين حجاب نيز خواهد بود ؛ زيرا اين نكته قابل ترديد و انكار نيست كه بزرگترين چيزى كه جالب توجه مردان و موجب شيفتگى و فريفتگى و محرّك غريزه جنسيه بلكه در پارهاى موارد مستعدّه ، موجب عشق و جنون است ، همان حسن و زيبايى صورت و جاذبهء قيافهء نيكو است ؛ بنابراين ، بهترين وسيله و سهلترين علاج براى حسم مادهء اين فساد ، همانا حجاب صورت است . پس حاصل كلام و
هامش
( 1 ) . همانگونه كه گذشت آنچه به با تورفتگى آمده از مرحوم لارى است كه حاشيهاى انتقادى بر متن اصلى است كه بدون تورفتگى در اينجا چاپ شده است .