ثالثى ببيند كه مردى با زنى زنا مىكند ، واجب است اخبار مردم يا پليس ، در صورتى كه فايده داشته باشد تا بترسند و ترك عمل نمايند . همچنين است اگر يكى ببيند كسى مىخواهد كسى را به قتل برساند ، بر ثالث واجب است كه تيغ از دست قاتل بگيرد يا بين آنها تفريق نمايد و نحو اينها ؛ و بناى عقلاء قاطبة بر اين است . همچنين اگر مردى بخواهد نظر كند به روى زنى ، ثالثى علم پيدا كند به اين مطلب ، واجب است بر آن ثالث دفعش تا نظر نامحرم در خارج بر او واقع نشود .
و از اين جمله است آنچه ما در آن بحث مىنماييم . پس بهدرستى كه زن هرگاه ببيند مرد نظر به او مىنمايد ، واجب است صورت خود را بپوشاند تا اينكه براى مرد ممكن نشود نظر به زن و معصيت ؛ يا فرار كند كه مرد او را نبيند و مطلوب هم اين است .
وجه چهارم كشف وجه زن نزد ناظر به ريبه اعانت بر اثم ( گناه ) [ است ] و آن حرام است به صريح از كتاب و سنت و اجماع و ضرورت . « 1 »
آيهء ثانيه ، آيهء حجاب
وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ
؛ يعنى بگو اى پيغمبر به زنهاى مؤمنه ، چشمهاى خود را بپوشانند و عورات خود را حفظ نمايند و آشكارا نسازند زينت خود را مگر آنچه ظاهر است از آن ؛ و بايد بزنند خمار ( چادر ) خود را به گريبانهاى خود و ظاهر نكنند زينت خود را مگر براى شوهران خود يا پدران خود يا پدران شوهران خود يا پسران خود يا پسران شوهران يا برادران خود يا پسران برادران يا پسران خواهران يا زنان خود يا آنان كه در ملك ايشانند ، يا خدّامى كه نظرشان از روى شهوت و ريبت نيست ، يا طفلى كه هنوز اطلاع بر عورات زنان پيدا نكرده است ؛ و بايد پاى خود را بر زمين نزنند موقع راه رفتن كه زينت پنهانى آنها معلوم گردد . و بازگشت كنيد بسوى خدا جميعا اى گروه مومنين ! اميد است كه به فلاح و رستگارى نايل گرديد .
و اين آيه از شدّت وضوح دلالتش بر حجاب به آيهء حجاب ناميده شده است . محل استشهاد ، قول خداوند تعالى است
« وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ . . .
تقريب استدلال اين است كه مراد به زينت در آيه ، نفس زينت نيست ؛ يعنى طلا و نقره و مانند اينها ؛ براى اين كه نظر به اينها حرام نيست بالضروره ، و ستر اينها واجب نيست ؛ همچنين مواضعى كه مستور به زينت است ؛ براى آنكه مستور از نظر است ؛ بلكه مراد مواضع مزيّنهء فعلى است يا مواضعى ك معدّ است براى زينت ؛ و اطلاق زينت بر مزيّن شده است در قول الله تعالى
« زُيِّنَ لِلنَّاسِ . . . »
« 2 » پس مراد از آيه ، « زينت النساء و البنون بحب الشهوات » [ است ] پس مراد
هامش
( 1 ) . از اينجا تا 12 صفحه ، مشتمل بر ايرادات علمى بود ؛ چون غرض استفادهء عمومى بود از ترجمهاش صرفنظر گرديد - مترجم .
( 2 ) . آل عمران ، 14