غَفُوراً رَحِيماً »
؛ « 1 » يعنى اى پيغمبر ! بگو به زنها و دختران خود و زنان مؤمنين اينكه بپوشانند سروصورت و تمام بدن خود را از جلابيب ؛ و اين اقرب است كه شناخته شوند و تميز داده شوند از كنيزان ؛ پس اذيّت كرده نمىشوند و خدا آمرزنده و مهربان است .
چون ملاحظه شود ، به قرينهء جلباب آيه صريح در مدّعا است ؛ گرچه در ميان اهل لغت و مفسّرين در كلمهء جلباب به صورت ظاهر اختلافى حاصل و در مصداق آن هريك را تفسيرى است ، ولى چون به دقّت ملاحظه شود در معنى موافقند . چنانچه در مجمع البحرين در اين جمله
« يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ »
تفسير گرديده است كه آويزان كنند جلباب را و بپوشانند به آن سروصورت و تمام بدن را ؛ و مراد از جلباب بنابر تفسير او جامهاى است وسيعتر از خمار و كوتاهتر از رداء كه مىپوشاند زن آن را بر خود . و در قاموس جلباب قميصى است كه شامل مىشود تمام بدن را ، اعمّ از اينكه كساء و رداء يا غير آن بوده باشد . و در مجمع البيان تفسير شده است به خمارى كه بپوشاند زن به آن سروصورت خود را زمانى كه براى حاجت به بيرون شتابد . و در بعضى لغات مثل صراح اللغه و خلاصه به چادر تفسير گرديد ؛ و بالجمله چون ملاحظه گردد نسبت به تمام اهل تفسير و لغت قسمت وجه ستر آن متيقّن است ، بلكه صريح است بر لزوم ستر تمام اعضاء و جوارح ؛ چنانچه بر هر كسى اين معنى واضح است .
و از جمله از آيات دالّهء بر مقصود آيهء
« يا نِساءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَأَحَدٍ مِنَ النِّساءِ إِنِ اتَّقَيْتُنَّ فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ وَ قُلْنَ قَوْلًا مَعْرُوفاً وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ الْأُولى »
« 2 » مىباشد .
يعنى اى زنان پيغمبر ! قدر و فضيلت شما در نزد من مثل قدر و فضيلت غير شما از زنان صالحه نيست ، و شما اكرم بر من هستيد و من رحم كنندهتر بر شما هستم ؛ و فضيلت شما براى تقوى و پرهيزكارى است ، نه براى اتّصال شما به نبى . پس به رفق و لين و غنج و دلال سخن نگوييد و خطاب نكنيد به اجانب به خطابى كه منجر شود به سوى طمع آنان ؛ پس طمع كند كسى كه در قلب او نفاق و فجور و شهوت بوده باشد ؛ و تكلّم كنيد به سخن مستقيم و جميل كه برىّ از تهمت و بعيد از ريبه و شهوت است ؛ و مستقرّ باشيد در منزلهاى خود و خارج نشويد طريق عادت زنانى را كه در زمان جاهليّت اولى معمول مىداشتند ، و ظاهر نكنيد زينتهاى خود را كما اينكه آنان ظاهر مىكردند .
و مراد از جاهليّت اولى بنابر بعضى تفسير ، قبل از اسلام است ؛ و بنابر بعضى ، ما بين آدم
هامش
( 1 ) . احزاب ، 59
( 2 ) . احزاب ، 32 - 33