خيلى تأمّل كنند ؛ در اين نصيحت در آرايش دادن به خود به خصوص در وقت دعا و نماز .
و از اين آيات مستفاد مىگردد كه زينت زنان حيا و پرهيزكارى است نه نقره و طلا و مرواريد و غيره ؛ و ديگر زنى كه دعوى ديندارى مىكند ، بايد دعوى خود را به اعمال صالحه ثابت كند نه به كسب و تجارت و آميزش با مردان ؛ و ديگر زن با كمال سكوت و اطاعت تعليم گيرد نه به عشوه و ناز و غمزه ؛ و ديگر اجازت ندارد كه معلّم يا واعظ شود ، چه رسد به طبابت و جرّاحى مردان و نشستن در مغازه و دكّان ؛ و ديگر زن نبايد بر شوهر مقدّم و بر وى مسلّط باشد . و ديگر آنكه زن به سبب نقصان عقل فريب مىخورد و مقصّر مىگردد . پس به خوبى آشكار گشت كه مطلوب در زنان حجاب و سكوت و در خانه نشستن است نه كشف و مخالطت با مردان .
ملاحظه : تورات و اناجيل امروزهء در دست ، صحيح نيستند و موجوده هم معلومة الحجّيه نيست . اگر براى آنها حجّت باشد ، بايد ملاحظه نمايند كه تا چهاندازه براى نقاب نسوان و عفّت زنان سخن راندهاند كه اگر يهوديان و مسيحيان متديّن در دين و ملتزم به كيش و آيين خود باشند ، ناچارند كه قبول حجاب نمايند ( منهم عليهم ) ( او لهم ) .
وضع پيسكولوژى عنصر لطيف جنس زن را به شهادت علماى فن و باحثين در حالت نفسى ، به آزادى مطلق و رفع حجاب و شركت آنها در كارهاى مردان اجازه نمىدهد . « 1 »
امروزه در ميان 25 ميليون نفوس بتپرست و هندو حجاب هست و به همين جهت كمتر فاحشه در آنها يافت مىشود .
درك مفاسد
با اين تسلّط تامّى كه زنان بر عقول جوانان امروزى يافتهاند ، خيلى دشوار مىنمايد كه مضرّات بىحجابى را كه منشأ مفاسد لايتناهى است ، درك نمايند . مسألهء رفع حجاب يكى از بزرگترين مفاسد عالم ترقّى و باعث انحطاط سعادت نوع بشر است . عقلاى عالم ناگزيرند از اقرار و اعتراف به وجوب محجوبيّت و مستوريّت نسوان . آيا زنى كه تمام همّت و معلوماتش راجع است به تزيين و تمام كمالات را منحصر به خودآرايى مىداند ، در اين موقع رفع حجاب چه نتيجه دارد ؟ آيا غير از فساد مردها و زنها ثمر ديگرى دارد ؟ آيا زنى كه فقط به حسن و جمال مىبالد ، كمالات را منحصر به تجمّل مىداند ، مىتواند در جامعهء رجال داخل شود ؟ البته هركسى كه قواى عاقلهء خود را حاكم قرار دهد و محكوم هواو هوس نباشد ، تصديق مىنمايد كه رفع زنها و دخول آنها در جامعهء مردان ، فوق النهايه
هامش
( 1 ) . اين عبارت عينا از رسالهء فلسفهء حجاب زنجانى ، ذيل اصل چهارم بحث او گرفته شده است .