اگر نظرى به زنان سابق رومان بيفكنى و زنان امروزه را معاينه كنى ، آن وقت مىفهمى كه حال حاضرهء ما ، حال حيوانات و وحوش است ( لرد بيرون ) . « 1 »
حجاب در فرس قديم
حجاب نسوان ايرانى نژاد همان حجابى است كه شت و خشورزردشت تعيين نموده ، چرا كه ايرانيان تا زمان خليفهء دوم پيرو آئين او بودند اگر جوانان عصر براى شهوترانى تقليدا مىخواهند به قهقرا برگردند و به فرس قديم پيوند و كيش ( مازديستى ) از سرگيرند سهو نكنند ؛ در ديانت فرس قديم هم اولين شرط درستى ازدواج و حجاب از نامحرم و نياموختن با غيره بوده [ است ] .
نامه شت مهاباد ، آيهء 90 : « نورن جاهيد و سفير فرزبنى را مفروشيد و فاسوله درشيد . »
معنى : « زن خواهيد و جفت گيريد و همخفت و همخوابهء ديگرى را نبينيد و بر او منگريد و به او مياميزيد » كه در مذهب فرس قديم هم نظر به اجنبيّه حرام و عدم حجاب موجب نظر خواهد بود ، خاصّه در خلطه و آميزش كه نهى صريح نموده [ است ] .
نامه شت و خشور كيخسرو ، آيهء 16 : « و ارجم كامام فروند كشميدم رى فاورد ديرشاى هز هيرويدن نورنام همورى و رفتى و فاهيمام لياميتى و هرواز و ريواز مناد كافه ارسم برتى »
معنى : « و تو را آن فراهى دادم كه با همه دستگاه از نزديكى زنان دورى گرفتى و با اينان نياميختى و روز و شب دل را به من بستى » .
شرح : بايد دانست كه از دورى زنان نه آن خواهد كه با زنان سخن نگفتى . از آن اين خواهد كه به زنان چنانچه مردم پيوندند و درآميزند ، نياميخت . كيخسرو را در مشكوى زرّين چهار زن برفر بودند و ايشان نيز دوشيزه زندگى كردند و آن همايون خسرو ( هريسا ) از جهان برفت و هريسا كسى باشد كه به زن نياميزد . ( بديهى است كسى كه با زن و محرم خود نياميزد ، به زن غيرى روا ندارد نظر را . )
سبب عفّت : هر چيز را سببى است ؛ و سبب عفّت ، پوشيدن چشم است از نامحرم . « 2 »
در مخزن شرف گهرى جز حجاب نيست * شمشير ديده را سپرى جز حجاب نيست
اى ملّتى كه يكسره در خواب غفلتيد * در كاستن ز فرّ نياكان شتاب چيست
هامش
( 1 ) . الاسلام روح المدنية ، مصطفى الغلايينى ، ( بيروت ، 1908 م ) ، ص 253 - 254
( 2 ) . روزبه حكيم از جاويدان خرد ( يادداشت مؤلف )