زنان گروندگان به اسلام كه ، فرواندازند پارهاى از چادرهاى خويش بر روهاى خود ؛ زيرا كه اگر مراد ستر وجه نباشد ، العياذ بالله ، اين آيه رأسا لغو خواهد بود ؛ چه ادناء جلباب ، فرع بر لبس آن است ، و جميع مفسّرين كه از آن جمله فيض در صافى و اصفى و طبرسى در مجمع البيان و طريحى در مجمع البحرين و ارباب تفاسير مفاتيح الغيب و [ تفسير ] بيضاوى و روح البيان و غرائب القرآن و مدارك التنزيل و لباب التنزيل و كشّاف و ابى السعود و جلالين و غيرهم ، همه تصريح كردهاند كه معناى آيه يغطّين بها وجوههنّ وقت خروجهنّ للحاجة مىباشد ؛ يعنى بايد پوشند روهاى خود را به چادرهاى خود در وقت بيرون شدن از خانه براى ترويج حوايج خويش .
و ابو عبيده و سدّى و ابن عباس كه در علوم به خصوص تفسير تلاميذ حضرت امير است ، طريقهء روى گرفتن را هم گفتهاند كه تمام روى را بپوشند با مقنعه و جلباب به جز يك چشم براى ضرورت ديدن در صورت عدم برقع و نقاب . ائمهء لغت گفتند : اذا زلّ الثوب عن وجه المرأة ، يقال له : ادنى ثوبك على وجهك ؛ يعنى هر وقت لباس از روى زن پس شود ، گفته مىشود از براى او اين كلمه را كه معنيش پوشيدن روى است . به كشّاف و غرائب القرآن و غيرهما رجوع شود .
پس معلوم شد كه اين آيه در انجام ايجاب رو گرفتن زنان مسلمين است و چون آيهء كريمهء حجاب نازل شد و زنان رسول الله ( ص ) با اين عفّت كامله و امومت مؤمنين حكم شد كه در حجاب شوند ، در وقت بودن در خانه ، از هر خويش و بيگانه ، به امر پيغمبر ، جميع زنان مسلمين كه نسبت به ايشان حجاب اولى بود ، در حجاب شدند : قال الله تعالى :
وَ إِذا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتاعاً فَسْئَلُوهُنَّ مِنْ وَراءِ حِجابٍ
؛ « 1 » هرگاه سؤال مىكنيد از آن زنها متاعى را ، پس سؤال كنيد از پشت پرده .
انصافا در وقتى كه سؤال از زن ، از عقب پرده واجب باشد ، خراميدنش در كوچه و بازار و خيابانهاى لالهزار با روى گشاده جايز آيد ؟
بالجمله از بعد از نزول آيهء حجاب ، زنان سخت احتجاب ورزيدند . حتى از محارم ، كار دشوار افتاد . شكايت را به دربار رسول كردگار بردند . آيه نازل شد :
لا جُناحَ عَلَيْهِنَّ فِي آبائِهِنَّ وَ لا أَبْنائِهِنَّ وَ لا . . .
پس حجاب براى محارم مرفوع و براى اجانب موضوع شد . و از اين پس ، تأكيدات رسول اقدس در امر حجاب زياد شد ؛ حتى آنكه ام سلمه گويد : بعد از مأمور شدن زنها به حجاب ، من و ميمونه در خدمتش بوديم كه ابن امّ مكتوم اعمى وارد شد ؛ به ما فرمود : احتجبا . در حجاب شويد . عرض كرديم : مگر نه كور است كه ما را
هامش
( 1 ) . احزاب ، 53