تا قدم نازل شد :
قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ يَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِكَ أَزْكى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما يَصْنَعُونَ وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى جُيُوبِهِنَّ وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ . . .
« 1 »
و در اثر اين امر شريف ، پيغمبر حنيف فرمود : نظر ، زناى ديدگان است . « 2 » و فرمود : هركس يك نظر حرام به سوى زنى كند ، خدا پر مىكند ديدگانش را از آتش . باز فرمود : هركس چشمان خود را از حرام آكنده سازد ، خداى تعالى ميخهاى آتشين در ديدگان او فروبرد در روز قيامت ؛ پس آنها را از آتش سوزنده آكنده فرمايد ؛ سپس امر مىشود كه او را در دوزخ برند . « 3 » ايضا فرمود : سخت باشد غضب خدا بر هر زنى كه چشم خود را به سوى نامحرم دوزد ؛ همانا اگر چنين كارى از او سر زد ، خداوند تعالى حبط مىفرمايد هر عملى را كه به جا آورده است . « 4 » چنانچه ، در كتب معتبره به اسانيد صحيحه وارد شده ؛ پس زنان مسلمين گوش و نحر و سينه و مواضع زينت و ساعد و ساق از سر تا قدم به خمار و درع پوشيدند و نگاه نامحرمان از آن ماهرويان كوتاه شد . پس پيغمبر اكرم ( ص ) امر فرمود تا زنان براى خود ترتيب جلابيب ( چادرها ) و ازر دادند ؛ چنانچه در حديث جناب طبرسى است : قال رسول الله ( ص ) : للزّوج ما تحت الدرع ؛ و للابن و الاخ ما فوق الدرع ، و لغير ذى محرم أربعة أثواب : درع و خمار و جلباب و ازار . « 5 »
فرمود : براى شوهر حلال است آنچه در زير درع است ( همهء بدن ) و براى پسر و برادر ( يعنى محارم ) حلال است از آنچه بالاى درع است ، و براى نامحرم چهار جامه لازم است :
درع تا بدن را پوشد . خمار تا سر و گردن و زينت سينه را ستر كند ، و جلباب و ازارى تا لباس زيرين را مستور دارد . و جلباب چادر زن است كه از سر تا كمر يا تا پشت پا را پوشد ؛ و ازار جامهاى است كه از كمر تا قدم را ستر كند كه امروز زنان ايران اسفل آن را بسته چاقچورش نامند .
چون كمكم به احتجاب عادت شد ، آيهء مباركهء ادناء جلباب كه وجوب حجاب روى را ثابت مىكند ، نازل شد : قال الله تعالى :
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ وَ بَناتِكَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ
؛ « 6 » ترجمه : اى پيغمبر ! بگو به همخوابگان خود و دختران خود و
هامش
( 1 ) . نور ، 30
( 2 ) . فزنا العينين النّظر : وسائل الشيعة ، ج 19 ، ص 405
( 3 ) . من ملاء عينيه من امرأة حراما حشاهما الله يوم القيامة بمسامير من نار و حشاهما نارا حتى يقضى بين الناس ، ثمّ يؤمر به الى النّار : وسائل ، ج 20 ، ص 194 ؛ بحار الانوار ، ج 76 ، ص 366
( 4 ) . وسائل ، ج 20 ، ص 232
( 5 ) . مجمع البيان ، ج 7 ، ص 290
( 6 ) . احزاب ، 59