رَحِيماً لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ثُمَّ لا يُجاوِرُونَكَ فِيها إِلَّا قَلِيلًا مَلْعُونِينَ أَيْنَما ثُقِفُوا أُخِذُوا وَ قُتِّلُوا تَقْتِيلًا سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا .
« 1 » لغت يدنين ، يعنى آويختن . وقتى كه زن رويش را باز كند ، مىگويند : ادنى ثوبك على وجهك ؛ يعنى بياويز لباست را به صورتت ؛ يعنى رويت را بپوشان . رجفه ، زلزله است ؛ مرجفون كسانى كه اخبار سوء و كذب را نشر مىكنند و باعث تشويش و اضطراب قلوب مىشوند ؛ اغراء تسليط و تحريص است ؛ لنغرينك ، لنسلطك .
ثقفوا ، يافت شوند . جلباب چادر و مقنعه .
شأن نزول : اوائل اسلام ، زنها بر حسب عادت جاهليت با درع و خمار ( ارخالق « 2 » و چارقد ) الوان رنگبهرنگ با صورتهاى باز بيرون مىآمدند . جهّال و هواپرستان از منافقين ، عادتا با جوارى مزاح و ملاعبه مىكردند ؛ چون از اين شناعت مانعى نديدند ، به تدريج تجرّى يافته ، با حرائر و خانمهاى نجيبه هم بناى مزاح گزاردند و از اين حد نيز تجاوز كرده ، گاهى وقت نماز شام و خفتن و صبح كه زنها به مسجد مىرفتند ، منافقين و اشرار ، تاريكى وقت را وسيله كرده ، سر راه با ايشان مطايبه و مزاح كرده ، از حدود حياء و عفّت تجاوز مىنمودند . اين آيهء شريفه نازل شد كه زنها به آداب جميلهء احتجاب و استتار مؤدّب شده ، روى خود بپوشانند و ناموس خويشتن را حفظ كنند و به حياء و عفّت شناخته شوند و به اين رفتار معروف بشوند تا اذيّت كرده نشوند .
ترجمهء آيه : اى پيغمبر ! بگو به زوجات طاهرات و بنات طيّبات و به زنهاى مؤمنين ، فروپوشانند تمام بدن و پيشانى و صورت خودشان را به چادر و رداء و مقنعهء خودشان ( وقتى كه از كشف وجوه ممنوع شدند ، از ارتكاب زنا به طريق اولى و اشد ، ممنوع خواهند شد و زنات و عصات ، طمع در حرائر و جميلات مسلمين نخواهند داشت ) زيرا كه آنها حرائرند نه زانيات ؛ وقتى كه ستر وجه كردند ، به ستر عورت شايستهترند و اين استتار نزديكتر است به امتياز و شناسايى حرائر از جوارى . پس بدين جهت كه روى خويش گرفتند اذيت كرده نمىشوند ، نه خودشان و نه مردهاى قبيله ؛ زيرا كه اكثر اذيّتها و طعنهها از طرف زنهاى عشيره مىشوند ، وقتى مشكوفة الوجوه باشند ؛ فضلا از اينكه زناكار بشوند و خداوند بخشنده و مهربان است ( چون ارشاد به ادب جميل كرده و به عذاب آخرت تخويف فرموده ؛ بعد تهديد به عذاب دنيا فرمود ) كه اگر منافقين و فجّار و زنات و فسقه و نشركنندهء اخبار كاذبه از عمل خود برنگردند ، هر آينه تو را بر آنها مسلّط خواهيم
هامش
( 1 ) . احزاب ، 57 - 61
( 2 ) . نوعى قبا .