دوم : رضا ( خرسندى ) و تسليم به قضايى كه خداوند رانده و به وقوع آن اذن داده و از اين رو واقع مىشود ، و اين بالاترين درجهء زهد و پارسايى و بلكه بالاترين درجهء ايمان است بنا بر گفتهء امام على بن حسين ( ع ) كه از حضرتش دربارهء زهد ( پارسايى ) پرسيدند ، گفت : « زهد ده بخش است ، بالاترين درجهء زهد پايينترين درجهء ورع ( پرهيزگارى ) است ، و بالاترين درجه ورع پايينترين درجهء يقين ، و بالاترين درجهء يقين پايينترين درجهء رضا ( يعنى خرسندى و تسليم بمحض به مشيت پروردگار ) . » « 130 » انسان بدين درجه نايل نمىشود مگر آن گاه كه ايمان داشته باشد كه در هر چه در عالم هستى به وجود مىآيد بسته به تقديرى است كه پيشاپيش از جانب خداوند تعيين شده ( و قدر نام دارد ) . پس بدين سبب بجاى آن كه قدر در او تأثير منفى گذارد و او را به راه انحراف كشاند ، پيوستگى او را به راه حق تأكيد و توحيد و يكتا پرستى خالصانه نسبت به خدا را بجاى شرك در دل او استوار مىكند «
وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ . الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ
« 131 » - البته شما را به اندكى ترس و گرسنگى و بينوايى و بيمارى و كاهش در محصول مىآزماييم و شكيبايان را بشارت ده . كسانى كه چون مصيبتى به آنها رسيد گفتند : ما از آن خدا هستيم و به او بازمىگرديم ، » زيرا ايشان بدين حقيقت باور دارند كه :
/ 89 «
ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ
- هيچ بلايى در زمين نمىرسد ، » خواه بلاى خارجى در پيرامون شما ، چنان كه صاحب مجمع گويد : مانند خشكسالى ، كمبود رستنيها و كاهش ميوهها ، «
وَ لا فِي أَنْفُسِكُمْ
- و نه در خود شما ، » به گونهء مستقيم « از بيماريها و از دست دادن فرزندان » « 132 » يا همانند آن .
هامش
( 130 ) - بحار الانوار / ج 78 ، ص 136 .
( 131 ) - البقرة / 155 و 156 .
( 132 ) - المجمع ، در تفسير همين آيه .