/ 87
سوم : موضعگيرى درست در برابر عوامل گوناگون و دگرگون كنندهء دنيا چيست ؟
[ 22 - 23 ] وقتى مؤمنان در دنيا زندگى مىكنند و براى دستيابى به فضل خداوند مسابقه مىدهند ، ناگزير بايد طبيعت دگرگون كنندهء دنيا را دريابند تا آثار منفى بر آنان نگذارد ، پس در دنيا توانگرى و درويشى ، تندرستى و بيمارى ، نيرو و ناتوانى ، پيروزى و شكست و فزونى و كاستى وجود دارد و مؤمنان ناچارند كه در هر حالى از اين احوال بر يك خط مستقيم و درست بمانند ، زيرا كسى كه با شرايط و اوضاع و احوال و در اثر عوامل دگرگون كننده تغيير مىپذيرد به هدفها و آرزوهاى بلند خود نمىرسد ، چه نعمت او را به گمراهه ناسپاسى و گردنكشى مىكشاند و مصيبت او را دستخوش نوميدى مىكند ، يا هنگامى كه حالت مسابقه بر جامعه حكمفرماست و تشويق و ترغيبى مىبيند ، انفاق مىكند و مىبخشد و مسابقه مىدهد و هنگامى كه ديگران از مسابقه باز مىايستند يا كند مىشوند او نيز باز مىايستد .
پس انسان چگونه به ثبات دست يابد و دستخوش اين دگرگونيها نشود ؟
نخست : به مدد شناخت ژرف طبيعت دنيا در پرتو اين آيهء كريم كه گويد :
«
اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَ تَكاثُرٌ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ . . .
وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ
- بدانيد كه زندگى دنيا ، براستى بازى است و بيهودگى و آرايش و فخر فروشى و افزونجويى در داراييها و فرزندان . . . و زندگى دنيا جز كالاى فريب نيست ، » و با رغبت و شوق به فضل خدا كه انسان را نسبت بدانچه در دنياست بىميل مىسازد ، پس هنگامى كه دنيا به دو روى آورد شادمان نمىشود و چون به دو پشت كند اندوهگين نمىشود ، زيرا دنيا در نظر او شأن و اعتبارى چندان بزرگ ندارد .
امام على ( ع ) گفت : « مردم سه گونهاند : پارسا و شكيبا و علاقهمند . امّا پارسا كسى است كه غمها و شاديها از دلش رخت بر بسته ، پس به چيزى از دنيا شادمان نمىشود و بر چيزى از دنيا كه از دست او بيرون رفته اندوهگين نمىگردد ،