خسارت و زيان مىبيند ، زيرا خداوند هيچ متكبّر خودستايى را دوست ندارد ، و چون آن نعمت از جانب خدا بوده پس بيگمان نابودى و زوالش به دست به او خواهد بود .
[ 24 ] خداوند از متكبّرانى كه فخر مىفروشند مثالى مىزند و بازتاب شادى آنها را نسبت به نعمتها بر خويشتن و رفتار آنان را دربارهء انفاق پس از بيان بازتابش در نفس و جامعه ، براى ما آشكار مىكند .
«
الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ
- آنان بخل مىورزند و مردم را به بخل امر مىكنند ، » اينان به چند سبب بخل مىورزند كه مهمترين آنها عبارت است از :
اوّل : براى آن كه خواستار فخر فروشى و افزون جويى هستند و مىپندارند كه انفاق از دارايى آنان مىكاهد ، و در حديث آمده است « درى از كار دنيا بر بنده گشوده نمىشود مگر آن كه درى دوچندان از حرص و آز بر او گشوده شود » . « 133 » دوم : اين كه حس مىكنند از همه كس بىنياز و اين احساس در درون آنان چنان بزرگ مىشود كه گمان مىبرند از ثواب و پاداش خدا نيز بىنيازند ، و از اين رو به دعوت به انفاق پاسخ نمىدهند و راه حق را تقويت نمىكنند .
«
وَ مَنْ يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ
- و هر كه ( از خدا ) روى بگرداند ، بداند كه خدا بىنياز است ، » آن كه خود به هيچ كس نيازى ندارد ، و امر او بر انفاق به مصلحت مردم و براى آزمودن ايشان است .
«
الْحَمِيدُ
- ستوده . » پس او فضل خود را پى در پى به مردم مىرساند ، امّا چرا پارهاى اشخاص مردم را به بخل امر مىكنند ؟ :
/ 92 1 - براى آن كه بخل خود را با ايجاد جريان و مجموعهاى از بخيلان در اجتماع توجيه كنند تا بخل آنان نادر و بىمثل و مانند نباشد .
هامش
( 133 ) - بحار الانوار ، ج 77 ، ص 160 .