با وجودى كه ابوحنيفه معتقد است كه ايمان كم و زيادى نمىپذيرد ، و معتقد است كه نماز از دين خدا نمىباشد . « 1 »
سوم : با سند خود از عبد الرَّحمن بن حَكَم بن شتر بن سلمان از پدرش - يا غير پدرش و گمان بيشتر من آن است كه از غير پدرش مىباشد - كه گفت : من حضور حَمّاد بن أبى سليمان بودم كه ناگهان ابو حنيفه روى آورد . چون حَمّاد او را ديد گفت : لَا مَرْحَباً وَ لَا أهْلًا ، اگر سلام كند جواب سلامش را ندهيد ! و اگر نشست براى او جا باز نكنيد !
در اين حال ابوحنيفه رسيد و نشست . حَمّاد در مطلبى سخن آغاز كرد ، ابوحنيفه آن را ردّ كرد . حَمّاد مشتى از ريگ برگرفت و بر وى پاشيد . « 2 »
چهارم : با سند خود از شريك بن عبد الله قاضى كوفه روايت مىكند كه ابوحنيفه را از زندقه دو بار توبه دادهاند . « 3 » و از شريك سؤال شد : از چه چيز وى را توبه داده اند ؟ ! شريك گفت : از كفر . « 4 » و سفيان ثَوْرى مىگفت : ابوحنيفه را دو بار از كفر توبه دادهاند . « 5 » و يعقوب گفته است : چندين بار . « 6 » و سفيان ثورى گفته است چندين بار . « 7 » و سفيان بن عُيَيْنه گفته است : سه بار . « 8 » و محمد بن عبد الله شافعى گفته است : از جعفر بن شاكر شنيدم كه ابن سِنْدى از عبد الله بن ادريس روايت مىكرد كه او مىگفت : ابو حنيفه را دو بار توبه دادهاند و وى مىگفت : كَذَّابٌ مَنْ زَعَمَ أنَّ الإيْمَانَ لَا يَزِيدُ وَ لَا يَنْقُصُ . « 9 »
« بسيار دروغگوست آن كس كه گمان كند ايمان زيادتى و نقصان نمىپذيرد . »
پنجم : با سند خود آورده است از ابو بكر بن أبى داود سَجِسْتانى كه وى روزى به اصحاب خود مىگفت : نظريّهء شما دربارهء مسألهاى كه در آن مالك و اصحابش ، و شافعى و اصحابش ، و أوزاعى و اصحابش ، و حسن بن صالح و اصحابش ، و سفيان
هامش
( 1 ) « تاريخ بغداد » ج 13 ص 376 .
( 2 ) همين مصدر ص 388 .
( 3 و 4 و 5 و 6 و 7 و 8 و 9 ) « تاريخ بغداد » ج 13 ص 391 تا ص 393 .