شرح حال ابو حنيفه
بحث در پيرامون ابو حنيفه : نعمان بن ثابت بن زُوطى
تَميمى يكى ديگر از أئمّهء اربعهء عامّه
سيد محمد باقر خوانسارى اصفهانى ، همچنين در كتاب « روضات الجنّات » آورده است :
اوَّل الائمّة الأرْبَعَة لِهَذا الناسِ ، و امام أرْباب الوَسْوَسَةِ و الرأى و القياس ،
أبو حنيفه الكوفى العراقىّ البغدادىّ : نعمان بن ثابت بن زوطى ، يا مرزبان ،
يا طاوس بن هرمز ملك بنى شَيْبان ، مولاى تميم بن ثَعْلَبَة بن عكاية .
وى را شيخ الطَّائفة - عليه الرّحمة - در عِداد رجال مولانا الصّادق عليه السّلام بعد از تسميهء او به عنوان نعمان بن ثابت ابوحنيفه ( تميمى كوفى ) از جهت مولويّت با آنان « 1 » بدون آنكه گفتارى را بر اين عبارت بيفزايد ذكر نموده است . و وى همچنان است كه شيخ فرموده است به اعتراف جميع اهل المسَالك و الممالك . زيرا كه او از بركات مجالس آن امام معصوم عليه السّلام به آن درجهء از فضل موهوم ، و اطّلاع بر فنون علوم رسيده است اگرچه بعد از آن ، حقوق روشن و ذى اهميّت امام را با جَفاء و ناسپاسى پاداش داد ، و احسان بسيار امام را با إساءَه و حَسَد و خيانت و تغرير جبران كرد .
وَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذابُ جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ
. « 2 »
و از عمر بن حَمّاد نوهء أبو حنيفه نقل است كه گفت : جَدِّ وى : زُوطى از اهل كابل طَخارستان بوده است .
پدر ثابت بر فطرت اسلام و معرفت رحمن متولد گرديد . و از اسمعيل بن حمّاد مذكور روايت است كه او گفت : جدّ من ابو حنيفه نعمان بن ثابت بن مرزبان از اهل
هامش
( 1 ) مولى را اگر نسبت به شخص دهند به معنى بنده مىباشد مثل مولى رسول الله ، و اگر به طائفه و يا قبيلهاى منسوب سازند به معنى هم عهد و يا وارد شونده و نازلشوندهء با آن گروه است مثل مولى بنى شيبان ، و مولى تميم بن ثعلبة .
( 2 ) آيه 6 ، از سورهء 67 : ملك : « و پاداش آنان كه كفر ورزيدهاند عذاب جهنّم مىباشد و بد بازگشتگاهى است . »