امامانشان شنيدهاند و از لبانشان گرفتهاند . بنابراين كتب مُدَوَّنهء شيعه ديوان علوم أئمّه شان است و عنوان حكمتهاى آنان مىباشد كه در عصر خود امامان تأليف و تدوين گرديده است . و پس از آنها آن كتب و دواوين ، مرجع شيعه قرار گرفته است .
و از اينجا امتياز مذهب اهل البيت بر غيرشان از جميع مذاهب مسلمين ، ظاهر شد . چرا كه ما سراغ نداريم كه يكى از مقلّدين ائمّهء اربعه مثلًا در عهد خود آنها كتابى را در يكى از مذاهب آنها تأليف كرده باشد . بلكه مردم بر مذاهب آنها بعد از انقضاء زمانشان تأليف كردهاند ، و در تأليف هم زياده روى نمودهاند . و اين در زمانى تحقّق يافت كه امر تقليد را در آنها منحصر كردند و پيشوائى تقليد و امامت را در فروع دين بر آنها انحصار دادند . و اين هنگامى بود كه خود آنها وفات يافته بودند .
ايشان در زمان حياتشان بدون هيچ امتيازى از فقهاء معاصرينشان بودهاند ، و همچون ساير محدّثين زيست مىكردهاند ، و به هيچ وجه امتيازى بر اهل طبقهء خود نداشتهاند ، و بدين جهت بوده است كه : در خود زمانشان كسى اهتمام به تدوين اقوالشان ننموده است به مثابهء اهتمامى كه شيعه به تدوين اقوال أئمّهء خود - طبق رأى خود - اهتمام داشته است .
و اين به سبب آن است كه : شيعه از ابتداى پيدايشش در امور دينيّه ، رجوع به غير أئمّهء خود را جائز نمىشمرده است . و بدين جهت است كه بدين طريق استوار و محكم بار خود را در آستان آنان فرود آورده است ، و در امر معالم دين بديشان منقطع گرديده و از همه جا بريده است ، و طاقت و وُسْع خود را در تدوين جميع اقوال شفاهى آنان بذل كرده است ، و هِمَّتها و تصميمهاى قويّى را كه بالاتر از آن تصوّر ندارد براى محفوظ ماندن علومى كه بنا بر رأى شيعه ، غير آنها نزد خداوند مقبول نمىباشد ، در اين راه مايه گذارى و سرمايه گذارى نموده است .
و براى تو كافى است از آنچه در ايّام امام صادق عليه السّلام نوشتند همين اصول أربعماة ( چهارصدگاه ) آنها كه عبارت بود از چهارصد تصنيف متعلّق به چهارصد نفر مُصَنِّف . تمام اينها در زمان خود امام صادق از فتاواى وى تدوين و تصنيف
امام شناسى (فارسى) — صفحة 39
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٣٩