خورانيد و صداى جرسهاى علويّين و شيعيان خاموش شد ، آن باب مناظرات را به كلّى مسدود نمود ، گويا أصلًا آن محاجّهها در صفحهء تاريخ نبوده است ، و آن حُجَّتها أبداً در عالم ظهور و به روزى نداشته است .
سير علوم و تاريخ شيعه در عصر امام محمّد تقى عليه السّلام
در وقت شهادت حضرت امام ابوالحسن الرّضا عليه السّلام حضرت امام جواد محمّد تقى عليه السّلام هفت ساله بودهاند . « 1 » شيعيان در آن هنگام براى آشاميدن آب زلال و گواراى علوم و عرفان او به سوى او از هر جانب شتافتند ، به همان طريق كه از پدرانش بهرهمند مىشدند . و صغر سنّ آن حضرت مانع نشد از مكيدن و به نهايت سير و سيراب گرديدن از علوم عميق و پشتوانه دار و بيكران درياى علم وى . به سبب آنكه امامت الهيّه چون منابعش از خداى عَلّام سرچشمه مىگيرد ، در آن تفاوتى ميان پسر هفت ساله ، و يا مرد هفتاد ساله نمىباشد ، و اين مسأله عيناً مانند مسألهء نبوّت است . بنگريد به عيسى كه در گاهواره سخن گفت و بنگريد به يحيى كه با توان و قدرت كتاب را أخذ نمود و خداوند به او حكم را در حال صباوت عنايت كرد .
البتّه بر مأمون نه اين مقام و شأنى را كه امام واجد بوده است ، و نه چنين اعتقادى كه شيعه درباره او داشتهاند پوشيده نمىباشد . بناءً عليهذا سياست مأمون چنان اقتضا كرد تا مكانت حضرت امام ابو جعفر جواد را بالا برد ، و شأن او را عظيم به حساب آورد همانطور كه قبل از او با پدرش حضرت امام ابو الحسن الرِّضا عليه السّلام چنان عمل نموده بود .
هامش
( 1 ) ولادت حضرت امام محمّد تقى 7 در دهم شهر رجب سنهء 195 گفته شده است . و با حالت سمّ خوردگى در شهر ذوالقعدة و يا ذوالحجة از سنهء 220 به شهادت رسيدهاند . بنابراين مقدار عمرشان در روز وفاتشان 25 سال بوده است . و در پهلوى جسد جدشان حضرت امام موسى كاظم عليهمالسَّلام مدفون شدهاند .