كرده است .
بَه بَه ! شما چه بزرگمردانى هستيد ! چقدر ظروف علم شما صلاحيّت دارد تا آن مقادير عظيمهء از علوم اهل البَيْت را در برگيرد ! آن هم آن علوم صَعْب و مُستصعب را ! آرى اين امرِ بديعى نيست ، چرا كه : النَّاسُ مَعَادِن « 1 »
در عصر حضرتش علمائى از رجال حديث به ظهور رسيدند كه يگانه تكيه گاه شيعه بر احاديث آنان نه تنها در آن زمان ، بلكه در اعصار آتيه بودهاند . آنان در محضر حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام مقام والاترى را حائز بودهاند . حضرت بر ايشان نظر عطوفت و مرحمت مىفرمود ، و با احترام و ملايمت و مرافقت سلوك مىفرمود . و دربارهء آنها از حضرت مدائح جليلهاى صادر گرديده است ، أمثال جابر ، و محمد بن مسلم ، و زُرارَه ، و حُمْران دو پسران أعْيَن ، و ابن أبى يَعْفُور ، و بُرَيْدِ عِجْلى ، و سُدَيْر صَيْرَفى ، و أعْمَش ، و أبو بَصير ، و مَعْروف بن خَرَّبوذ و بسيارى دگر از غير ايشان ، همانطور كه شعراى پهلوان و عالى مرتبتى ظهور نمودند أمثال كُمَيت كه آثار خالدهء ايشان تا امروز زينت بخش صفحات تاريخ مىباشد .
سير علوم و تاريخ شيعه در عصر امام جعفر صادق عليه السّلام
امام جعفر صادق عليه السّلام « 2 » در اثر همعصر بودن با دو دولت مروانيّه و عبَّاسيّه با اشكالات و ابتلائات و مرارتهاى شديد مواجه گشت . و از هر دو ناحيه أنواع اذيّتها و آزارها و أقسام تضييق و ضَغْط و فشار را متحمّل گرديد . چه بسيار مرَّات و كَرَّاتى وى
هامش
( 1 ) اين حديث را با عبارت : النّاس معادنُ كمعادن الذّهب و الفضّة ، خيارهم فى الجاهليّة خيارهم فى الاسلام از رسول اكرم مرسلًا در « جامع السعادات » طبع نجف اشرف ج 1 ص 24 آورده است .
( 2 ) حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام در مدينه در سنهء 80 و يا 83 هجريّه متولد شدند ، و در مدينه به واسطهء سمّ منصور به دست عامل خود در بيست و پنجم از شوال ، و گفته شده است : در رجب سال 148 رحلت يافتند . و خداوند به من توفيق عنايت نموده است تا در احوال آن حضرت كتابى در دو مجلّد نگاشتهام و به طبع رسيده است . ( مظفّر )