آن بودهاند . در زمان حضرت كاروانها به سوى وى براى سيراب شدن ، و به نهايت مكيدن از آبشخورهاى دانش و معارف او از نقاط بعيده به راه مىافتاد . در عصر وى روايت و راويان از او بسيار گرديدند ، و روايت و حديث از او به مقدار معتنابهى از آباء گرامى سابقش فزونى گرفت .
حديث باقرى در هر قطرى از اقطار منتشر گشت ، تا به جائى كه جابر جُعْفى كه از موثّقين راويان و أعاظم ناقلين أحاديث مىباشد ، تنها از او هفتاد هزار حديث نقل نموده است . جابر از حاملين علوم اهل البيت بوده است . وَ عِلْمُهُمْ صَعْبٌ مُسْتَصْعَبٌ لَا يَحْتَمِلُهُ إلَّا نَبِىٌّ أوْ مَلَكٌ مُقَرَّبٌ أوْ مُؤمِنٌ امْتَحَنَ اللهُ قَلْبَهُ لِلإيمَان « 1 » همانطور كه در نصّ حديث وارد شده است .
در حديثى كه از جابر روايت است وى گويد : عِنْدِى خَمْسُونَ ألْفَ حَدِيثٍ ، مَا حَدَّثْتُ مِنْهَا شَيْئاً . كُلُّهَا عَنِ النَّبِىِّ صلَّى الله عليه و آله و سلم مِنْ طَرِيقِ أهْلِ الْبَيْتِ .
« نزد من پنجاه هزار حديث موجود مىباشد كه من يكى از آنها را هم بيان ننمودهام . همهء آن احاديث از پيغمبر اكرم صلَّى الله عليه و آله و سلم است از طريق اهل بيت . »
تنها محمد بن مسلِم از حضرت امام باقر بخصوص سى هزار حديث روايت
هامش
( 1 ) اين احاديث بسيار است و با تعبيرات مختلفى وارد است و به حدّ استفاضه مىرسد آنها را مجلسى - رضوان الله عليه - در ج 1 ، از « بحار » طبع كمپانى از ص 117 تا ص 126 تحت عنوان « باب إنَّ حديثهم : صعبٌ مستصعبٌ و انّ كلامهم ذو وجوه كثيرهء و فضل التّدبّر فى أخبارهم و التّسليم لهم و النّهى عن ردّ أخبارهم » آورده است . صَعْب به حيوان سركش و شموس گويند كه كسى نمىتواند بر آن سوار گردد در مقابل ذلول كه مراد از آن حيوان رام است . و مُسْتَصْعب حيوانى را گويند كه چون آن را ببينند از آن فرار كنند از شدّت حدّت و بيم گزند آن . و معنى حديث اين طور مىشود : به درستى كه حديث ما سخت و مشكل و غير قابل دسترس و نيز سخت و مشكل شمرده شده و غير قابل دسترسى انگاشته شده مىباشد به طورى كه هيچ كس نمىتواند آن را متحمّل گردد و بردارد مگر آنكه فرشتهء مقرّبى باشد و يا پيامبر مرسلى و يا بندهء مؤمنى كه خداوند قلب او را به تحمّل ايمان آزمايش نموده باشد . ما در دورهء علوم و معارف اسلام در قسمت 2 « امامشناسى » در ج 5 از مطبوع ص 109 تا ص 111 در متن بعضى از اين اخبار را ذكر نموديم و در تعليقه نيز توضيح بيشترى داده شده است .