ابن نديم گفته است : وى شيعى و حسن المذهب بوده و تقيّه مىكرده است . و گفته است : اوست راوى اين روايت كه على عليه السّلام از معجزات پيغمبر صلَّى الله عليه و آله بوده است مانند عصا براى موسى پيغمبر - على نبيّنا و آله و عليه السّلام - و مانند زنده كردن مردگان براى عيسى بن مريم ، و غير ذلك از أخبار - انتهى . تولّد واقدى در سنهء 103 ، و مرگش در سنهء 207 در هفتاد و هشت سالگى واقع شد . « 1 » وى داراى كتابهائى است از جمله كتاب « التَّاريخ و المَغازى و المَبْعَث » ، كتاب « أخبار مَكَّه » ، كتاب « الطَّبقات » ، كتاب « فتوح الشَّام » ، كتاب « فتوح الْقُرْآن » ، با بيست و سه كتاب ديگر كه يكايكشان را مرحوم صدر ذكر نموده است .
ابن نديم گفته است : واقدى پس از وفاتش ششصد قِمَطْر ( صندوق كتاب ) باقى گذارد كه هر قمطرى را بايد دو مرد حمل كنند ، و دو غلام كاتب داشته است كه شب و روز براى وى مىنوشتهاند . و پيش از آن بعضى از كتب او به دو هزار دينار فروخته شد . « 2 »
تقدم شيعه در علم لغت
اوَّلين كس كه در علم لغت سبقت گرفت ، و كلام عرب را جمع و حَصْر نمود ، و به هم مربوط نمود و پيوست داد ، و كيفيّت قيام بناهاى مختلف را از حروف مُعْجَم بيان كرد ، و يكى پس از ديگرى در آمدن حروف را براى أبْنِيَه مُبَيَّن ساخت ، با نظر صائب و راستينى كه احدى بر وى نتوانسته بود پيشى بگيرد ، همانا حِبْر علّامه شيخ
هامش
( 1 ) روى اين حساب بايد عمر او يكصد و چهار سال گردد . و چون مرحوم صدر علاوه بر عدد 103 عبارت ثلاث و مائة را ضبط كردهاند لهذا تغيير نمىشود داد . اما چون ابن سعد در « طبقات » ج 7 ص 77 در ترجمهء احوال واقدى ضبط كرده است كه : او در سنهء 130 در آخر خلافت مروان بن محمد بوده است ، لهذا لفظ و عدد 103 و ثلاث و مائة سهو القلم بوده است و عمر وى همان هفتاد و هشت سال مىباشد .
( 2 ) « الشّيعة و فنون الاسلام » ص 104 تا ص 108 .