چهار مىباشد - انتهى .
بدان كه سيد على بن صدر الدّين مَدَنى صاحب « سلافة العَصْر » ، در كتاب طبقات خود يعنى كتاب « الدَّرَجَاتُ الرَّفِيعَةُ فى طَبَقاتِ الشِّيعَة » تنصيص بر تشيّع ابَىّ بْنُ كَعْب دارد . و أدلّه و شواهد بسيار بر تشيّع وى اقامه فرموده است . و من نيز بيشتر از أدلّه و شواهد وى در كتاب أصل : « تأسيس الشِّيعة لعلوم الإسلام » از نزد خود بر آن افزودهام .
و اوَّلين كس كه در اسْباع قرآن « 1 » أجزاى آن ) كتاب تصنيف كرد ، و در حدود و مواضع آيات آن كتاب نگاشت حمزة بن حبيب كوفى زَيّات ( روغن فروش و يا روغن گير ) بود . وى يكى از قرّاء سبعه از شيعه مىباشد ، همچنان كه تنصيص بر اين معنى از مشايخ گذشت . كتاب « اسْباع القرآن » و كتاب « حُدُود آىِ الْقُرْآن » را ابن نديم در « فهرست » براى همين حمزهء مذكور ذكر نموده است . و من كسى را سراغ ندارم كه بر وى پيشى گرفته باشد .
ائمّهء علم قرآن كه شيعه بودهاند
عبدالله بن عبَّاس ، اوَّلين كس مىباشد كه از شيعه ، إملاء تفسير قرآن را كرده است . جميع علماى ما نصّ بر تشيّع او كردهاند ، و در احوال وى ترجمهء نيكوئى سيّد در كتاب « الدَّرجات الرَّفيعة فى طَبَقات الشِّيعة » ذكر كرده است . وى در سنهء 67 در طائف وفات يافت ، و چون مرگ وى در رسيد گفت :
اللَّهُمَّ إنِّى أتَقَرَّبُ إلَيْكَ بِوَلائى لِعَلِىِّ بْنِ أَبِيطَالِبٍ عليه السّلام . « بار پروردگارا ! من حقّاً به ولائى كه از على بن أبيطالب عليه السّلام دارم به تو تقرّب مىجويم ! »
جابر بنُ عَبْدِ اللهِ أنْصارى صحابى و وى از طبقهء نخستين از مفسّرين است كه
هامش
( 1 ) در « أقرب الموارد » آورده است : السُّبْع با ضمّه : يك جزء از هفت مىباشد ، و جمع آن اسْباع است . و از اين قرار است : اسْباعُ القرآن و اين از لغتهاى حادثه است .