مىكنيم :
حافظ كبير : أبو عبد اللّه محمّد بن عبد اللّه معروف به حاكم نيشابورى متوفّى در سنهء 405 هجرى در « مستدرك » خود با سند متّصل خود از رفاعة بن أياس ضبّى ، از پدرش ، از جدّش ، روايت كرده است كه قال : كنّا مع علىّ يوم الجمل فبعث إلى طلحة بن عبيد اللّه أن القنى . فأتاه طلحة ، فقال : نشدتك اللّه هل سمعت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله يقول : من كنت مولاه فعلىّ مولاه . اللّهمّ وال من والاه ، و عاد من عاداه ؟ قال : نعم : قال : فلم تقاتلنى ؟ ! قال : لم أذكر : قال : فانصرف طلحة . « 1 » « جدّ رفاعة بن أياس مىگويد : من با على در روز جمل بوديم ، و على فرستاد به دنبال طلحه و پيام داد كه : مرا ملاقات كن . طلحه به نزد على آمد . على عليه السّلام گفت : من با سوگند به خدا از تو مىپرسم : آيا شنيدى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىگفت : من كنت مولاه فعلىّ مولاه . اللّهمّ وال من والاه ، و عاد من عاداه ؟ ! طلحه گفت : آرى ! على عليه السّلام گفت : پس چرا با من جنگ مىكنى ؟ ! طلحه گفت : به خاطر نداشتم ! و بنابراين از كارزار منصرف شد ( و يا اينكه از نزد حضرت برگشت ) .
و أخطب خطباى خوارزم ، موفّق بن أحمد ، با سند خود از حاكم نيشابورى : حافظ أبو عبد اللّه ، عين اين روايت را سندا و متنا آورده است ، و در آخرش دارد : فانصرف طلحة و لم يردّ جوابا . « 2 » يعنى « طلحه از نزد على عليه السّلام برگشت و پاسخى به آن حضرت نداد » .
و سبط ابن جوزى ، بدين عبارت آورده است كه : و فى رواية أنّ عليّا عليه السّلام قال لطلحة : نشدتك اللّه ! أ لم تسمع رسول اللّه صلّى اللّه عليه ( و آله ) و سلّم يقول : من كنت مولاه فعلىّ مولاه ؟ ! فقال : بلى و اللّه . ثمّ انصرف عنه . « 3 » « و در روايتى چنين وارد است كه على عليه السّلام به طلحه گفت : من با سوگند به
هامش
( 1 ) - « مستدرك حاكم » ج 3 ، ص 371 .
( 2 ) - « مناقب خوارزمى » طبع سنگى ، ص 112 ، و طبع حروفى ، ص 115 .
( 3 ) - « تذكرة خواصّ الامّة » ص 42 .