أمير المؤمنين عليه السّلام پس از رحلت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در مسجد در حضور جمعيّت در وقتى كه از دستگاه ابو بكر و عمر آن حضرت را براى بيعت به مسجد آوردند ، صورت گرفته است . و سپس احتجاجهاى ديگرى تحقّق يافته و تاريخ ذكر كرده است .
احتجاج أوّل : در كتاب « سليم بن قيس هلالى كوفى » « 1 » است كه چون قضايا و وقايع پس از رحلت رسول خدا را شرح مىدهد و داستان بيعت أبو بكر را بيان مىكند ، شرح مفصّل به مسجد بردن أمير المؤمنين عليه السّلام را ذكر مىكند تا مىرسد به اينجا كه : چون على عليه السّلام را به نزد أبو بكر آوردند و على
هامش
( 1 ) - سليم بن قيس هلالى عامرى كوفى از أصحاب أمير المؤمنين عليه السّلام است و در حدود سنهء 90 فوت كرده است از نقطه نظر جلالت و وثاقت و ورع در بين اصحاب تراجم و رجال شيعه و عامّه جاى ترديد نيست ، همگى او را به عظمت و عدالت و زهد توصيف مىكنند . كتابى دارد كه به نام « كتاب سليم » معروف و در بين اعاظم مشهور است و بزرگان از شيعه و عامّه از كتاب او روايت مىكنند . از حضرت صادق عليه السّلام روايت است كه : من لم يكن عنده من شيعتنا و محبّينا كتاب سليم بن قيس الهلالىّ فليس عنده من أمرنا شىء و لا يعلم من أسبابنا شيئا و هو أبجد الشيعة ، و هو سرّ من أسرار آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم .
سليم در اين كتاب خود ، بلاواسطه از أمير المؤمنين عليه السّلام و از سلمان و مقداد و أبو ذرّ و نظائر هم از اصحاب رسول خدا روايت مىكند ، و رواياتى را كه از يكى از اصحاب نقل كرده است به نظر ديگران رسانيده و آنها نيز صحّه گذاردهاند . سليم علاوه بر حضرت أمير المؤمنين ، حضرت امام حسن و امام حسين و امام سجّاد و امام باقر عليهم السلام را ادراك كرده است و در سفرى كه به مدينه نمود اين احاديث را به نظر حضرت سجّاد رسانيده و گواهى بر صحّت آنها را گرفته است . و چون حجّاج بن يوسف ثقفى به عراق آمد و او را تعقيب كرد او فرار كرد و به أبان بن أبى عيّاش وارد شد و ابان او را پناه داد و در منزل او بود تا وفات يافت . سليم كتاب خود را به أبان مىدهد و به او اجازهء روايت مىدهد كه به ثقات از شيعه و حفاظ روايت كند . فلهذا تمام رواياتى را كه أبان از سليم روايت مىكند از اين كتاب است . كتاب سليم از مهمترين اصول شيعه محسوب و در عصرهاى قديم كتاب او مورد اعتماد در بين محدّثين شيعه و عامّه بوده است .
بسيارى از قدماء اصحاب در كتب خود مثل كتاب « إثبات الرجعة » و « احتجاج » و « عيون المعجزات » و « من لا يحضره الفقيه » و « بصائر الدرجات » و « كافى » و « خصال » و « تفسير فرات بن إبراهيم » و « تفسير محمّد بن عبّاس بن ماهيار » و « الدرّ النّظيم فى مناقب الأئمة اللّهاميم » از سليم نقل