گفت : راستى مىگوئى ، همه مجاهدند ، و ليكن كسى كه با شمشير مىزند ، و حمايت از جان رسول خدا مىكند ، و نيز حمايت از جان نشستگان مىكند ، أفضل است . آيا آيه شريفه را در كتاب خدا نخواندهاى :
لا يَسْتَوِي الْقاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَ الْمُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِينَ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقاعِدِينَ دَرَجَةً وَ كُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنى وَ فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِينَ عَلَى الْقاعِدِينَ أَجْراً عَظِيماً
. « 1 » « كسانى كه بدون توجه ضررى به آنها ( همانند كورى و يا مرض ) از مؤمنانى كه از جنگ نشستهاند ، با كسانى كه در راه خدا با مالهاى خود و جانهاى خود جهاد مىكنند ، مساوى و برابر نيستند . خداوند ، مجاهدان با مالهاى خود ، و با جانهاى خود را بر نشستگان به درجهاى و مرتبهاى برترى بخشيده است و خداوند به همه وعدهء نيكو داده است . و مجاهدان را بر نشستگان به پاداش و مزد عظيمى فضيلت داده است . » من گفتم : أبو بكر و عمر هم از مجاهدان بودهاند .
مأمون گفت : آيا براى أبو بكر و عمر فضيلتى نسبت به آن كسانى كه أصلا در اين غزوه حاضر نشدهاند نيست ؟ ! گفتم : آرى ! گفت : همينطور كسى كه با نفس خود جهاد و بذل كرده است ، از أبو بكر و عمرى كه حاضر شدهاند ، و جهاد نكردهاند ، داراى فضيلت و برترى است .
گفتم : آرى همينطور است ! گفت : اى إسحق ! آيا قرآن مىخوانى ؟ !
[ احتجاج مأمون در افضليّت على عليه السّلام به سورهء هل أتى ]
گفتم : آرى ! گفت : براى من بخوان :
هَلْ أَتى عَلَى الْإِنْسانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئاً مَذْكُوراً
« 2 » من خواندم تا رسيدم به اين آيه :
يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كانَ مِزاجُها كافُوراً /
« 3 » تا آنجا كه مىفرمايد :
وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَ يَتِيماً وَ أَسِيراً .
« 4 »
هامش
( 1 ) - آيه 95 ، از سورهء 4 : نساء .
( 2 ) - آيه 1 ، از سورهء 76 : دهر : آيا بر انسان زمانى از روزگار گذشت كه او چيز قابل ذكر نباشد ؟
( 3 ) - آيه 5 : ابرار پيوسته مىآشامند از كاسهء شرابى كه با كافور آميخته شده است .
( 4 ) - آيه 8 : و بر اساس محبت خداوندى مسكين و يتيم و اسير را إطعام مىنمايند .