بوده و مىباشد .
زيرا خداوند إراده فرموده كه چنين افراد پاك و برگزيدهاى از طرف خود مأمور تبليغ و هدايت مردم شوند ، و با اختيار و پذيرش خود ، از راه محبّت به معبود ، اين راه را بپيمايند ، و اين مسير را سير كنند . آنگاه چگونه ممكن است تصوّر شود كه : آنان بدون اختيار ، و با عصمت اضطرارى و جبرى به ارادهء خدا تكاليف خود را انجام دهند . اين خلف ، و موجب تغيير إرادهء الهى است ، و محال است .
خداوند اراده كرده است ايشان از روى اختيار كارهاى پاك و طاهر را بگزينند ، و از روى اختيار از معاصى و محرّمات اجتناب كنند . پس اگر اين ارادهء خدا علّت سلب اختيار ايشان شود ، و طهارت و عصمت آنان را به صورت اجبارى و قهرى در آورد ، در اين صورت موجب تخلّف اراده از مراد شده ، و اين محال است .
پس انبياء و مرسلين مانند ساير أفراد بشر مختارند ، و در كارها از روى إراده و اختيار ، انتخاب عمل مىكنند ، يك دسته كارهائى را بجاى مىآورند ، و يك دسته كارهائى را ترك مىكنند .
و بدين جهت پيوسته قوا و استعدادهاى خود را تدريجا به فعليّت رسانيده ، و سپس آن فعليّت را كه نسبت به درجهء بالاتر ، قابليّت و استعداد است ، در أثر اختيار و إراده و پذيرش أمر خداوندى ، به فعليّت عالىتر و درجهء والاترى رسانيده ، و همچنين پيوسته تدريجا هر يك از قوا را به كمال نسبى ، و سپس به كمال مطلق مىرسانند ، تا وجود ايشان به كمال مطلق رسيده ، و به مقام إنسان كامل نائل آيند .
و اين مناصب و درجات به واسطهء راهى است كه آنها به اختيار رفتهاند ، و به مقامى است كه از روى طوع و رغبت و إراده و پسند ، به آن رسيدهاند .
حضرت ابراهيم عليه السّلام ، پس از حيازت مقام نبوّت و شكستن بتها در بتخانهء بابل و به آتش افكنده شدن ، و معارضه و مبارزهء با نمرود و نمروديان ، و تبعيد از زمين بابل به زمين فلسطين ، و اداء وظيفهء پيامبرى در آن سرزمين ، و پس از امتحانات و آزمايشهائى كه در اثر صبر و تحمّل با حضرت سارهء بدون فرزند داد ، و سپس خداوند به او فرزند داد ، و پس از ساختن خانهء كعبه با فرزند رشيدش حضرت اسماعيل ، و هجرت دادن هاجر و اسماعيل را تنها ، در سرزمين خشك و
امام شناسى (فارسى) — صفحة 43
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٤٣